خاورشناسي و دايره‌المعارف قرآن ليدن

چكيده: اين نوشتار به معرفي دايره‌المعارف قرآن ليدن مي‌پردازد كه تاليف آن در 5 جلد ـ تا سال 2006 م ـ با سرويراستاري خانم جين دمن مك اوليف به اتمام رسيد. سپس به تحليل و نقد دايره المعارف مي‌پردازد و ادعاي بي‌طرفي و دقت علمي آن را مخدوش مي‌سازد و در اين‌باره از نمونه‌هايي ياد مي‌كند. در ادامه به تحليل آماري نويسندگان مقالات مي‌پردازد؛ اين كه از دويست و هفتاد و هشت نويسنده تنها 20% مسلمان هستند و تمام نويسندگان از طيف خاصي از مسلمانان و مستشرقان انتخاب شده‌اند كه معمولاً متن قرآن را بشري مي‌دانند و در پي تفسير تاريخي آن بر مي‌‌آيند. در پايان اشكالاتي را در مورد منابع دايره المعارف مطرح مي‌كند؛ اين كه برخي از منابع اصيل نيستند. به انتخاب مدخل‌ها هم خرده مي‌گيرد، مانند اين كه چرا در مورد «الله» مدخل ندارد، اما يك مدخل به ادبيات آفريقا اختصاص يافته است.