تطبيق فقهي مباحث بغات نهج‌البلاغه با قرآن و مقارنه مذاهب فقهي در آن

A Jurisprudential Comparison on the Rebels against an Imam in NahjulBalaqa and in the Holy Qurʹan and the correlation of jurisprudential schools

در اين پژوهش با طرح آيات بغي قرآن و عرضه عبارات نهج‌البلاغه بر آن، تطبيق و هماهنگي كامل اين دو كلام خالق و مخلوق در مباحث فقهي بغات را به اثبات مي‌رسانيم و از اين رهگذر محملي براي استناد فقهي به نهج‌البلاغه مي‌يابيم. مقتضيات زمان، احكام اوليه فقهي بغات را تحت الشعاع قرار مي‌دهد و اجراي آن را متوقف مي‌كند. مانند تعامل امام علي (ع) با همدستان طلحه و زبير و... پس از پيروزي در جنگ جمل. تفاوت ديدگاه مذاهب فقهي در احكام، شرايط و مصاديق بغات از مواردي است كه در اين پژوهش مطرح شده است. براي نمونه در عصمت مبغي عليه و حتي عدالت او بين فقهاي شيعه و عامه اختلاف نظر وجود دارد. بعضي فقهاي عامه حتي عدالت مبغي عليه را شرط نمي‌دانند. از اين رو اگر شخصي بر امامي خروج كند و با شكست او، به اجبار، مردم را به اطاعت خويش وادارد، امام است و شورش بر عليه‌اش حرام. در جنگ با بغات تمام فقهاي مسلمان اتفاق نظر دارند هر چند كه در مُتَعلَّق آن با يكديگر اختلاف دارند.

This paper is an attempt to do a comparative study on the opressors, the rebellious, in Nahjulbalaqa and in the Holyu Qurʹan as well as the correlation of the jurisprudencial religious schools on it, so that through this comparison the degree of orientation and nearness of the created words with those of the Creator should become clear. Through this comparative study the strength and stability of the jurisprudencial attributes concerning the matter of the oppressors (Buqat) would cause to increase, and through the correlation and orientation which is perfomed, the things in common in them as well as the differences between the religious schools of thought should be identified.