بررسي كارآيي شاخص‌هاي گياهي و حرارتي ماهواره NOAA-AVHRR در تحليل خشكسالي منطقه كاشان

هدف اين مطالعه، رديابي و تحليل اثرهاي محيطي خشكسالي‌ها بوسيله شاخص‌هاي سنجش از دور در منطقه بياباني و خشك كاشان است. تغييرات زماني خشكسالي‌ها با استفاده از شاخص Z نرمال در دو مقياس سالانه و فصلي (بهار)، بررسي شد. داده‌هاي طيفي و حرارتي از سري داده‌هاي ماهواره NOAA-AVHRR بين سال‌هاي 1998 و 2004 جهت استخراج شاخص‌هاي مرتبط با خشكسالي استفاده گرديد. شاخص‌هاي خشكسالي بر مبناي وضع پوشش گياهي و دماي درخشايي سطحي بدست¬آمده از باندهاي طيفي (1 و 2) و حرارتي (4 و 5) شامل: شاخص اختلاف نرمال شده پوشش گياهي (NDVI)، شاخص وضعيت پوشش گياهي (VCI)، شاخص وضعيت دما (TCI) و شاخص سلامتي گياه (VHI) مي¬باشد كه مورد استفاده قرار گرفت. نتايج حاصل از بكارگيري شاخص‌هاي مزبور نشان مي‌دهد كه محدوده مطالعاتي از پوشش گياهي فقيري برخوردار است. به¬طوري¬كه مقادير شاخص NDVI منطقه بطور غالب كمتر از 2/0 بدست¬آمد. همچنين با بكارگيري شاخص‌هاي گياهي NDVI، VCI و رطوبت سطح خاك (LSM)، سال‌هاي 2000 و 2001 همراه با خشكسالي و سال‌هاي 2002 و 2004 داراي شرايط ترسالي بودند. ولي دماي سطح زمين (LST) و شاخص‌هاي TCI و VHI شرايط متفاوت دمايي را در ماه‌هاي آوريل و مي بطور مشخص نشان دادند. بدين ترتيب با اعتبارسنجي نتايج حاصل از شاخص‌هاي دورسنجي، آزمون معناداري آنها با شاخص‌هاي اقليمي محاسبه شد. بنابراين برمبناي محاسبه¬هاي انجام شده شرايط اقليمي محدوده با نتايج حاصل از شاخص‌هاي گياهي تطابق بيشتري دارند. همچنين شرايط حرارتي محيط را شاخص‌هاي حرارتي با دقت بيشتري نمايان مي‌سازند. درنهايت، با توجه به رديابي با دقت مناسب پوشش سطحي بوسيله شاخص‌هاي پوشش گياهي و حساسيت مناسب شاخص‌هاي حرارتي نسبت به تغييرات دمايي محيط، بهره‌گيري از داده‌هاي سنجش از دور در مطالعات محيطي مناطق خشك و بياباني همانند كاشان توصيه مي‌شود.