جايگاه شرح تعرّف در ميان مآخذ تذكره الاوليا

محققان درباره? مأخذ «تذكرة الاوليا» ديدگاه‌هايي متفاوت دارند. برخي معتقدند عطار بسياري از مطالب را از «كشف المحجوب» هجويري نقل كرده است. عده‌اي ترجمه «رساله? قشيريه» را مأخذ اصلي عطار معرفي كرده‌اند و برخي نيز برآن‌اند كه ترجمه? لفظ به لفظ «طبقات الصوفيه» سلّمي ‌در تذكرة الاوليا ديده مي‌شود. اما نكته‌اي كه تا كنون در اين باب به‌طور جامع بدان پرداخته نشده، چگونگي استفاده عطار از «شرح تعرف» مستملي بخاري است كه به‌عنوان نخستين اثر عرفاني شناخته شده به فارسي و با توجه به دربرداشتن مباحث مبسوط عرفاني نسبت به كشف المحجوب و رساله? قشيريه از تقدم بيشتري برخوردار است. اين مقاله در نظر دارد با مقايسه? بخش‌هايي از تذكرة الاوليا و شرح تعرف جايگاه اين اثر را در ميان مأخذ عطار تبيين كند. بدين منظور نمونه‌هايي از تأثيرپذيري عطار از كشف المحجوب و ترجمه رساله? قشيريه نيز ارائه شده است تا جايگاه شرح تعرف در كنار اين دو اثر با وضوح بيشتري به تصوير كشيده شود.