بنياد انسان شناختي اخلاق در حكمت متعاليه

بنياد انسان شناختي اخلاق در حكمت متعاليه

انسان از آغاز تا انجام حياتش با حركتي جوهري از منازل بي شمار مسير تكاملي مي گذرد. اين حركت به حالت هاي گوناگون قهري، اختياري، اشتدادي و تضعفي است. اعمال اختياري ويژه اي كه به كسب هييات و ملكاتي خاص و در نتيجه كمال وجودي انسان مي-انجامد نيل به مقامات رفيع را ممكن مي سازد. اين كمالات وجودي به جهت يگانگي "وجود" و "خير" در حكمت متعاليه، كمالات ارزشي اخلاقي نيز هستند‌ و به جهت توقفي كه بر افعال اختياري دارند منشا ارزش اخلاقي آن افعال مي شوند. چنين ربطي ميان انسان-شناسي، با پژوهشي درباره واقع و اخلاق، به عنوان قلمروي ارزشي، ناشي از دو مبناي فلسفي در انديشه صدرالمتالهين است: نخست حركت جوهري و اشتدادي، و دوم يگانگي "وجود" و "خير".