تعاملات علمي جهان اسلام و غرب در قرون اوليه هجري

تاريخ علم را نبايد جداي از تاريخ سياسي ، اجتماعي ، اقتصادي و فرهنگي دانست. مسلمانان پس از فتوحات اوليه ، با توجّه به توصيه و تاكيد فراوان اسلام به تحصيل علم و دانش و فراگيري از هر كس و از هر كجا ، كار ترجمه و نقل علوم از زبان هاي مختلف به عربي را از قرون دوم و سوم هجري به قوّت تمام در بيت الحكمه و ديگر مراكزِ علمي جهان اسلام دنبال نمودند؛ و اين روند در قرن چهارم و نيمه اوّل قرن پنجم نيز ادامه يافت. منبع اصلي علوم عقلي كه به جهان اسلام راه يافت يونان و محفل علمي آن بود. هارون و مامون مترجمان بسياري در رشته هاي گوناگون علوم و دانش هاي متداول در آن روز را در بيت الحكمه مامور ترجمه كتب كرده بودند. دانشمندان مسلمان با بهره گيري از اندوخته هاي ملل ديگر، بر روي آنها تعمق و تحقيق كردند و آثار شگرفي از خود بر جاي نهادند ، آثاري كه بعدها به زبان هاي لاتيني، عبري و غير آن ها ترجمه گرديد. بدين ترتيب مسلمانان دانش يوناني را در قرون وسطي حفظ كردند، به آموزه هاي قديم يوناني چيزهاي زيادي افزودند و نقش مهمي را در شكوفايي علمي دنياي غرب در قرون جديد ايفا كردند