بررسي تقابل مدرنيسم و اسطوره در آثار گلشيري

ورود مدرنيسم با فرضيه زيربنايي نسبيت به مجموعه ادبيات داستاني ايران، شك به اسطوره‌ها و دوباره‌خواني آنها را در پي داشته است. اين ادبيات، با شاخص شك‌گرايي، قاعده‌گريزي و هنجار‌افزايي، همه‌چيز را فرومي‌ريزد و از نو مي‌سازد و اين‌گونه اسطوره‌ها فردي مي‌شوند و در جريان اين فردي‌شدن، عنصر تقابل، بيشترين سهم را دارد. نويسنده داستان‌هاي مدرن، با كنارهم‌نهادن سنّت و تجدد، اسطوره و مدرنيسم و در يك كلام، كهنه و نو و ايجاد تقابل ميان اين دو، خواهان بهترخواني اين مفاهيم است و از اين رهگذر، باورهاي جديد خويش را به‌تصوير مي‌كشد و اين رويكردي است كه گلشيري در مجموعه آثار خويش از آن بهره مي‌جويد. اما در مجموع، چنين به‌نظر مي‌رسد كه با تمام انتقادهايي كه غالب ادبيات مدرن از اسطوره دارد، در نقطه مشترك استعاره و نمادپردازي، توجه به زمان دروني و در مجموع ذهن‌گرايي، از اسطوره سود مي‌جويد.