ايكنوفاسيس گلوسي فانجيتس در آخرين افق سازند آب‌دراز، ويژگيها و كاربردها در تفسير محيط رسوبي

Glossifungites ichnofacies in the uppermost part of the Abderaz Formation: characterization and implication for environmental interpretation

بررسي دقيق رسوبات گل سفيدي انتهاي سازند آب‌دراز (سانتونين) در برش حمام قلعه (شرق كپه‌داغ) منجر به شناسايي يك افق غني از اثرفسيل ريزوكوراليوم (Rhizocorallium) متعلق به رخساره گلوسي‌فانجيتس (Glossifungites) شد. اثرگونه Rhizocorallium jenense داراي ساختمان U شكل مستقيم كوتاه وگاه اندكي خميده و موازي سطح لايه بندي بوده و لامينه‌هاي ريز هلالي شكل يا اسپريتها در آن غالباً به صورت برجسته هستند. خراشهاي ناپيوسته و نيمه موازي بسيار زيادي در سطح لوله‌هاي كناري و همچنين با اندازه كوتاهتر بر روي اسپريتها وجود دارند. اثرگونه Rhizocorallium irregulare با فراواني كم و اندازه بزرگتر به صورت U شكل مستقيم تا اندكي سينوسي وجود داشته و داراي اثرات خراش است. غالب بودن اثرگونه R. jenense نسبت به اثرگونه R. irregulare نشان دهنده شرايط نسبتاً پر انرژي است. وجود اثرات فراوان ريزوكوراليوم در بستر نسبتاً سخت دليلي بر وجود ايكنوفاسيس گلوسي‌فانجيتس است. حضور غالب تغذيه كننده‌هاي معلق خوار R. jenense و اندك بودن رسوب خواران R. irregulare شرايط با تمركز بالاي مواد غذايي در ستون آب را نشان مي‌دهد. اثرات خراش احتمالاً بيانگر توليد آثار توسط جانوراني از گروه سخت پوستان است كه داراي ضمايمي سخت در تماس با بستر بوده‌اند.

A detailed study of Rhizocorallium assemblages from the Late Santonian chalky limestone in the Kopet Dagh basin led to identification of Glossifungites horizon in uppermost part of the Abderaz succession. Rhizocorallium jenense shows straight, short and slightly curved U shape structure with almost protrusive spreiten. Scratches are very abundant, which are less continuous and non parallel on the marginal tubes and shorter scratches are visible on the spreiten. Rhizocorallium irregulare is scarce. It exhibits the form of straight to slightly sinus U shapes with scratch marks on the surface. The higher dominance of R.jenense than R.irregulare reflects high energy condition of the sea water. The presence of abundant Rhizocorallium traces in firm ground consistency reveal Glossifungites ichnofacies. The occurrence of dominant suspension feeding R. jenense and scarce deposit feeding R. irregulare reflects a high concentration of nutrients in the water column. Scratch mark casts suggest crustaceans as trace makers with some appendages in continuous contact with the substrate.