تبيين معناشناسي مفهوم حيا در نهج البلاغه

تبيين معناشناسي مفهوم حيا در نهج البلاغه

«حياي» فضيلت اخلاقي است كه با عفت و رقت نفس ملازم است و انواع مختلفي دارد.«حياي» يك مفهوم كلي دارد كه مصاديق فراواني را به وجود مي‌آورد. «حياي» با واژگاني چون، هيبت، محبت، انس و شهود در مرتبه اعلي ارتباط دارد. يعني اگر «حياي» را هسته مركزي يك سيستم معنايي قرار دهيم در اين منظومه، واژگان هيبت و محبت و انس و شهود به منزله سيارگان آن تلقي مي شوند. «حياي» با هر واژه اخلاقي و ارزشي ديگر جمع گردد، ارزش جديد اخلاقي توليد مي كند. در اخلاق عرفاني، عارفان عرفان عملي، حوزه هاي معنايي تشكيل داده اند كه دست كم ده عنصر ارزشي به مركز اين منظومه يا سيستم مرتبط است و يكي از ده عنصر آن همين «حياي» است. «حياي» انواع و اقسام فراواني دراد كه ما از آن به مصاديق «حياي» ياد مي كنيم: «حياي عقلي»، «حياي علمي»، «حياي اجتماعي»، «حياي فردي» و ... با جستجو در متن هاي مختلف نهج البلاغه معلوم شده است كه واژه «حياي» به سيستم هاي ديگري ارتباط دارد و هسته هر سيستم كه «حياي» مي تواند با آن ها مرتبط باشد عبارت اند از: خوف، هيبت، انس.