تحليل جغرافيايي از امكانات وتنگناهاي توسعه روستايي درناحيه خلخال

در ناحيه خلخال با توجه به اقليم نيمه خشك و مديترانه اي و پراكندگي عوامل طبيعي، ميزان جمعيت و ساختار اقتصادي در استقرار و توزيع سكونتگاه هاي روستايي، نقش دارد و عملكرد فعاليت اقتصادي مبتني بر بهره كشي از زمين به ويژه زراعت، باغداري و دامداري و دست رسي به منابع طبيعي بخصوص؛ آب، خاك و مراتع تعيين كننده بوده است.عوامل اجتماعي و اداري، بر جمعيت-پذيري و ثبات روستاهاي ناحيه تاثير گذاشته و براساس تحليل رگرسيوني رابطه بين جمعيت و ميزان-برخورداري از انواع خدمات بسيار قوي و معني دار است.تحت تاثير عوامل اقتصادي نوعي رابطه سلسله مراتبي براي دست رسي به خدمات بيش تر و سطح برتر از روستاهاي كوچك به بزرگ و از روستاهاي بزرگ به روستا- شهرها و شهر كوچك در ناحيه وجود دارد.سطوح مختلفي از سلسله مراتب از حداقل سه سطح در بخش مركزي خلخال ( پيرامون شهر خلخال) تا حداكثر پنج سطح در ساير بخش هاي ناحيه قابل تشخيص است و سلسله مراتب موجود در توزيع روستاها و امكانات آنها در سطح ناحيه ناهمگون و ناقص است.با توجه به امكانات و تنگناهاي ناحيه به نظر مي رسد كه در صورت برنامه ريزي و سرمايه گذاري هاي لازم، مرتفع نمودن تنگناهاي ناحيه و با بهره گيري از امكانات و قابليت هاي آن مي توان اين ناحيه را به عنوان يكي از كانون هاي زيستي استان اردبيل و كشور فعال نمود تا ضمن كاهش مهاجرت هاي بي رويه از ناحيه و كاهش رشد طبيعي جمعيت به نگهداشت و جذب جمعيت در سكونتگاه هاي شهري و روستايي ناحيه كمك كرد.الگوي پيشنهادي ارايه انواع خدمات براساس سلسله مراتب جغرافيايي و فضايي صورت گرفته است، به طوري كه روستا (شامل ؛ روستاهاي بسيار كوچك ، كوچك، متوسط و بزرگ) به عنوان كوچك ترين و ناحيه بزرگ ترين واحدجغرافيايي مورد توجه بوده و زير منظومه روستايي ، منظومه روستايي و خرده ناحيه نيز بين اين دو واحد واقع شده اند.