شهروندِ با شعور يا شهروندِ سرسپرده

چكيده در دانش و اصول فقه، گرايشي وجود دارد كه مقلّدان را از بحث كردن با مجتهدان منع مي‌كند و آنان را ملزم به تبعيت چشم بسته مي‌داند. ولي اگر تقليد مبناي «عقلايي» داشته باشد و خردمندان به حكم عقل خويش به آن تن ‌دهند، قهراً بايد «چيستي و چگونگي» آن را از عقل پرسيد. از نظر آنان، وقتي نظر كارشناسانه صاحبان هر فن و تخصّص، ارزش و اعتباري پيدا مي‌كند كه نسبت به آن «اطمينان» وجود داشته باشد. در سيره عقلا تبعيّت از نوع سرسپردگي و چشم بستن ديده نمي‌شود و با قبول تقليد هرگز حق سوال كردن نفي نمي‌شود و فهم و شعور تعطيل نمي‌گردد، اين ديدگاه پيامدهاي مهمي به دنبال دارد. كليد واژه‌ها: تقليد – تعبّد – سيره عقلا - احتمال خطا.