هستي شناسي ديوان در حماسه هاي ملي بر پايه شاهنامه فردوسي

هستي شناسي ديوان عبارت است از بررسي ديوان در حالتي كه مينو و گيتي (روان و تن) آنان درهم تنيده شده؛ تنومند، ديدني و پسودني شده اند. زمينه هستي پذيري ديوان از هستي شناسي اورمزد، امشاسپندان و ايزدان است. زيرا در آموزه هاي مزديسنايي ديوان نيز همانند اهريمن هستي ندارند، امّا هستي ديوان در حماسه هاي ملّي ساختار ويژه‌اي مي‌يابد و در برابر هستي انساني قرار مي گيرد. هريك از ديوان، داراي نام، شناسه و ويژگي هاي فردي مي شوند كه سبب شخصيّت پذيري و بازشناسي آنها از انسان ها و ساير ديوان مي گردد؛ پيكرشناسي آنها (پيكر سياه، بزرگ، بلند و چهره حيواني و ...) نيز از ويژگي هاي اهريمن و تصوّرات انسان درباره ديوان مينوي، انسان هاي غول پيكر بياباني، مهاجمين و عناصر جادويي سرچشمه گرفته است. همچنين آنها داراي توانايي پيكرگرداني؛ دگرگوني پيكر و هستي و كالبدپذيري؛ پنهان كردن خود در كالبد انسان و حيوانات هستند.