مدل‌بندي شناخت عوامل سرطان‌زا و علايم هشداردهنده سرطان با استفاده از رگرسيون كلاس پنهان

Modeling of knowledge of risk factors and sings of cancer using latent class regression

مقدمه: سرطان به‌عنوان يك بيماري قابل پيش‌گيري و مديريت در نظر گرفته مي‌شود. به‌علاوه طراحي برنامه براي پيش‌گيري و كنترل سرطان نيازمند داشتن اطلاع در مورد سطح آگاهي جامعه هدف در مورد اين بيماري است. هدف مطالعه حاضر، بررسي سطح آگاهي در مورد عوامل خطر و علايم هشداردهنده سرطان و عوامل موثر بر سطح آگاهي بر اساس يك مطالعه جامع است كه روي ساكنان شهر تهران انجام شده است. مواد و روش‌ها: مطالعه حاضر يك پژوهش مقطعي است كه يك نمونه 2500 نفري را به‌عنوان نماينده افراد 18 سال و بالاتر ساكن شهر تهران مورد ارزيابي قرار داده است. نمونه مورد مطالعه از طريق روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چندمرحله‌اي انتخاب و اطلاعات از طريق يك پرسشنامه جامع جمع‌آوري گرديد. داده‌هاي حاصل با استفاده از نوع خاصي از مدل رگرسيوني به نام رگرسيون كلاس پنهان تجزيه و تحليل گرديده است. يافته‌ها: 9/52 درصد پاسخ‌دهندگان زن، 1/47 درصد در گروه سني 30-18 سال بوده و مابقي بالاتر از 30 سال سن داشتند. در مجموع 4/45 درصد پاسخ‌دهندگان ابراز كرده‌اند كه در مورد سرطان كسب اطلاع نموده‌اند كه به‌ترتيب، رسانه‌ها و مطالعه شخصي با 6/82 و 3/48 درصد مهم‌ترين منابع تامين اطلاع براي اين افراد بوده‌اند. نتايج نشان داد كه به‌ترتيب 2/12 و 2/24 درصد افراد مورد بررسي داراي آگاهي بالا نسبت به عوامل خطر و علايم هشداردهنده سرطان بودند. مهم‌ترين متغير اثرگذار بر سطح شناخت، تحصيلات مي‌باشد. از ديگر متغيرهاي موثر مي‌توان به جنس و سابقه خانوادگي وجود بيماري سرطان اشاره كرد. زنان و نيز افراد داراي سابقه خانوادگي، شانس بيشتري براي قرار گرفتن در كلاس آزمودني‌هاي داراي آگاهي بالا هستند. وضعيت تاهل صرفاً بر شناخت علايم هشداردهنده تاثير معنادار آماري دارد. نتيجه‌گيري: نتايج مطالعه حاضر نشان داد كه سطح آگاهي جامعه مورد مطالعه، هم در مورد عوامل خطر و هم علايم هشداردهنده سرطان به‌ويژه در مورد عوامل و علايمي كه شناخت آن‌ها نيازمند اطلاعات ويژه از سوي پاسخ‌دهندگان مي باشد پايين است. نتايج مطالعه حاضر در مورد سطح شناخت، عوامل تعيين‌كننده آن و منابع كسب اطلاع در مورد بيماري سرطان سرنخ ها و رهنمودهاي با ارزشي را به منظور طراحي استراتژي‌هاي پيش‌گيري و كنترل سرطان به‌ويژه در حوزه آموزش فراهم مي‌كند.