يادگيري و عوامل موثر بر آن از ديدگاه ابن سينا

Learning and Factors Effecting it from Ibn Sina’s Viewpiont

يادگيري، علاوه بر آن‌كه در روان‌شناسي از جايگاه مهمي برخوردار است، در بحث‌هاي نظري و كاربردهاي عملي در تعليم و تربيت نيز دلالت‌هاي برجسته‌اي دارد. ابن‌سينا دراين‌باره آرايي را طرح مي‌نمايد كه هم با فرهنگ اسلامي سازگار است و هم مي‌تواند در تدوين نظريه تربيتي بومي در دوران معاصر كارآمد باشد. وي يادگيري را آموختن مطلبي مي‌داند كه براي يادگيرنده نادانسته بوده است و براي آن سه قسم را مطرح مي‌كند: يادگيري مستقيم و بي‌واسطه، يادگيري با واسطه عقلي و يادگيري با واسطه وهمي. از ميان اين سه نوع، آنچه مي‌تواند در بومي كردن روان شناسي يادگيري نقش مهمي ايفا كند، قسم نخست يادگيري است كه در روان‌شناسي يادگيري معاصر ناديده گرفته شده است. ابن‌سينادر تبيين فرآيند يادگيري نيز معتقد است، فعاليت‌هاي تعليم و تعلم تنها زمينه‌ساز يادگيري مي‌باشد و علت اصلي يادگيري، افاضه علوم از عقل فعال است. وي علاوه بر استعداد از عوامل موثري چون اشتغال و دلبستگي نفس و نيز قدرت و شرافت آن نام مي‌برد كه در روان‌شناسي معاصر مورد غفلت واقع شده است. توجه به اين نكات مي‌تواند بر غني‌سازي تحقيقات معاصر درباره يادگيري بيفزايد.

Learning, besides having a very important place in psychology, it has also prominent denotations in theorical discossions and practical usages in education. Ibn Sin introduces ideas on this subject that are both compatible with Islamic culture and can be efficient in the formuation of a native educational theory in contemporary world. He considers learning as a process of knowing a matter which is unknown to the learner and he divides it into three kinds: direct and indirect learning, intellectual learning and illusory learning. Of these three kinds, what can play an important role in native psychology is the first kind of learning which has been ignored in contempory psychology of learning. Ibn Sina in explaining the process of learning also believes that the activities of teaching and learning are only providing the background of learning and the primary cause of learning is the emanation of sciences from Active Intellect. In addition to predisposition, he mentions effective factors such as occupation and devotion of soul and as well it’s power and honesty which have been neglected in contemporary psychology. Attention to these points can add to the ridness of contemporary investigations about learning