بررسي توانمندي مدل اقليمي PRECIS در شبيه سازي بارش هاي منطقه اي ايران

Capability of PRECIS Regional Climate Model for Modelling Regional Precipitations of Iran

در اين مقاله، برونداد مدل گردش عمومي جوّ HADAM3P با مدل منطقه‎اي PRECIS در دوره‎ي 1990-1976 ريزمقياس‎نمايي ديناميكي شد و داده‎هاي بارش ايران در مقياس‎هاي زماني ماهانه و فصلي در دو حالت با و بدون چرخه‎ي سولفور، مورد ارزيابي قرار گرفت. در پژوهش حاضر، مدل PRECIS با تفكيك افقي 44/0 درجه‎ي جغرافيايي در شبكه‎هايي با ابعاد حدود 2500 كيلومترمربّع اجرا شد و نتايج حاصل از اجراي مدل به دو روش ناحيه‎اي و ايستگاهي با داده‎هاي واقعي ايستگاه‎هاي هواشناسي مقايسه شدند، سپس ميانگين‎هاي خطا و اريبي بارش ماهانه و انحراف معيار آن براي نواحي مختلف محاسبه شدند. ميانگين خطاي شبيه‎سازي حدود 3/5 درصد برآورد شد كه بيشترين ميانگين خطاي شبيه‎سازي در نواحي بارشي فارسي، هرمزي، خوزي و خزري به‎ترتيب با 9/24، 9/16، 2/12 و 2/10- درصد و كمترين ميانگين خطاي شبيه‎سازي در نواحي بارشي كردي، آذري، ميانه‎ي شمالي و خراسان شرقي با حدود يك درصد محاسبه شد. اريبي مثبت بارش در نواحي جنوبي كشور ممكن است ناشي از تزريق رطوبت از ياخته‎هاي بزرگ‎مقياس مدل گردش عمومي به ساختار ريزمدل منطقه‎اي باشد. همچنين اريبي منفي بارش‎هاي خزري مي‎تواند به‎دليل ضعف مدل منطقه‎اي PRECIS در پارامترسازي بارش‎هاي همرفتي اين منطقه باشد. علاوه‎برآن، بيشترين ميانگين خطاي شبيه‎سازي ماهانه در ماه‎هاي گرم سال ديده شد كه در آنها وقوع يك بارش‎هاي ناگهاني همرفتي مي‎تواند منجر به خطاي كمابيش بزرگي شود. كمترين ميانگين اريبي فصلي در بهار با 1/0ميلي‎متر و بيشترين آن در زمستان با 2/17- ميلي‎متر رخ داده است. نتايج اين پژوهش نشان مي‎دهد كه مدل منطقه‎اي PRECIS توانمندي شبيه‎سازي بارش‎هاي كلّي كشور را دارد؛ اما توانمندي آن در شبيه‎سازي بارش‎هاي ناحيه‎اي و همرفتي ضعيف است.