برهان وجوب و امكانِ ابن سينا

Avicennaʹʹs Argument from Contingency

پرسش از وجود خدا از بنيادي‌ترين پرسش‌ها و دغدغه‌هاي فكري بشر بوده است. از رهگذر تلاش انديشمندان برهان‌هاي زيادي در اثبات وجود خدا سامان‌يافته كه يكي از استوارترين و مهم‌ترين آنها برهان وجوب و امكان است. اين برهان به طورگسترده‌اي در ميان فيلسوفان اسلامي و غربي مورد پذيرش واقع شده و از آن تقريرهاي متعددي ارايه گرديده است. تقرير ابن‌سينا كه صورت تفصيلي آن در كتاب اشارات و تنبيهات آمده است، يكي از تاثيرگذارترين آنهاست كه در اين مقاله رهيافت او در ارايه اين برهان مورد بررسي و تحليل قرار گرفته و قوت و اعتبار آن مورد تاكيد قرار مي‌گيرد. اين تقرير كامل‌ترين شيوه‌اي است كه براي برهان وجوب و امكان ارايه شده و اساس بسياري از تقريرهاي ديگر است

The existence of God has been one of the most fundamental questions in the history of mankind. Numerous arguments have been advanced by intellectuals for the existence of God; and one of the most significant and strongest arguments is the argument from contingency, which has been widely accepted by both Islamic and Western philosophers; and there have been various versions of this argument, among which one can refer to that which is advanced by Ibn_Sinaʹs (Avicennaʹs); it has been explicated in several chapters of Isharat va Tanbihat. In this article, his approach in the advancement of the argument has been examined. Obviously, it can be claimed that his version of the argument from contingency is the most detailed and comprehensive among those proposed by others, and acts as the basis of many other versions