برهان سينوي از نگاه ابن رشد

Avicenna’s Ontological Argument as Viewed by Averroes

ابن رشد برهان سينوي بر اثبات واجب‌الوجود را نمي پذيرد و آن را جدلي ‌مي‌داند. در چرايي اين عدم پذيرش، نويسندگان بر دلايلي تكيه كرده اند، بعضي بر اين باورند كه ابن رشد نتوانست به نحوه‌ عروض وجود بر ماهيت، آن گونه كه ابن سينا معتقد بود، برسد. هم‌چنين وي نتوانست امكان ماهوي را دريابد و امكان ذاتي را از امكان استعدادي تمييز دهد؛ از اين جهت، در فهم برهان ابن سينا عاجز ماند و اين عجز باعث شد كه برهان سينوي به طور صحيح به غرب منتقل نشود. اما ابن رشد هم امكان ماهوي و هم نحوه‌ عروض وجود و ماهيت را مي شناخت، اما با توان فلسفي آن دوره كه هنوز مساله اصالت وجود و مساله جعل وجود مطرح نبود، امكان ماهوي نمي توانست پايه برهان قرار گيرد و او مجبور بود كه ممكن را به حقيقي (موجودات داراي قوه و فعل) و ممكن ضروري تقسيم كند تا بتواند چهره معقولي از برهان به دست دهد

Averroes does not accept Avicenna’s argument for the existence of the Necessary Bing. Some maintain that Averroes disagreed with Avicenna, since he could not understand the relationship between essence and existence and could not make sense of the essential possibility and that he did not distinguish between potential possibility and essential possibility. In this paper, we argue that Averroes knew essential possibility as well as the relationship between essence and existence, but philosophy in that age failed to present and resolve the problem of the fundamental reality of existence and the problem of making existence .So, essential possibility could not be a basis for this argument. To judge between Avicenna and Averroes, we must not concentrate on matters that were resolved then, because these foundations had not been examined and the argument was based on these foundations