ارزش ادبي ابهام از دو معنايي تا چندلايگي معنا

ابهام در نظريه‌هاي ادبي جديد، بر خلاف ديدگاه‌هاي قدما نكوهيده نيست، بلكه ارزش محسوب مي‌شود. اين مقاله با بررسي پيشينه ‌تاريخي بحث از ابهام در بلاغت قديم و ديدگاه‌هاي امروزي، نشان مي‌دهد كه ذوق زيبايي‌شناسي در گذر زمان، به ابهام و چندمعنايي متمايل‌ شده است. از قرن بيستم به بعد منتقدان و نظريه‌پردازان ادبي، ابهام را جوهر ذاتي متن ادبي مي‌دانند. مقاله با طرح بحث ارزش ابهام ادبي، ميان "دشواره" و "ابهام هنري" (چندمعنايي) فرق مي‌گذارد و در پي اثبات اين نكته است كه تفاوت ادبيات با زبان در رويكرد به ابهام و نقش و كاركرد آن به روشني مشخص مي‌شود. هدف اصلي مقاله تاكيد بر اين اصل است كه ابهام، جوهره‌ ادبيات است و ‌ارزش هنري و راز ماندگاري آثار جاودانه بسته به ميزان ابهام نهفته در آن‌ها است. اگر ابهام را از متن‌هاي ادبي اصيل حذف كنيم، گوهر ادبي آن را كنار گذاشته‌ايم. ابهام با شركت‌دادن خواننده در آفرينش معنا، نوعي تعامل ميان خواننده و متن ايجاد مي‌كند و از آن‌جا كه خوانندگان را در طول تاريخ به واكنش وا مي‌دارد، پيوسته امكان گفت‌وگوي نسل‌هاي مختلف با متن فراهم مي‌آيد.