كلام شيعي در عرفان بايزيد ثاني

اين مقاله به بررسي اجمالي مولّفه هاي كلام شيعي در عرفان علي بن عنايت‌الله بسطامي بايزيدي، ملقّب به بايزيد ثاني در متن كتاب روضه‌العارفين مي پردازد. نويسنده يكي از عرفا و محدّثان شيعه قرن 10 و 11 هجري است كه رساله روضهالعارفين را در تبيين مسايل توحيدي، اعتقادي، عرفاني و آداب سير و سلوك تحرير كرده است. هدف اين نوشتار تلاش براي پاسخ‌گويي به اين سوالات است: 1. مولّف در مقام صوفي وحدت وجودي و محدّث شيعي، چگونه مسايل اصول اعتقادي شيعه امامي را با عنايت به نحله فكري فلسفي عرفاني خويش مطرح مي كند؟ 2. آيا اصولاً آوردن برهان‌ها و استدلال‌هاي كلامي از جانب يك صوفي، با در نظر گرفتن اين شبهه كه صوفيان از مباحثات عقلاني به شيوه متكلمان گريزان‌اند، با حكمت ذوقي صوفيانه تناسبي دارد؟ با در نظر گرفتن مهم ترين مشخّصه هاي كلام شيعي مطرح‌شده در رساله روضه‌العارفين و مقايسه آن با مسايل كلامي بحث‌شده نزد مهم ترين متكلّمان شيعي پيش از او، به اين نتيجه مي رسيم كه مولّف، متكلّم شيعه عارف‌مسلكي است كه عرفان را بستري مناسب براي طرح مباحث كلامي شيعه دانسته است و چنان كه عرفان او كلامي است، كلام او نيز عرفاني است.