رتبه بندي مواد معدني كشور با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي

Ranking of Iran Minerals using Analytical Hierarchy Process

ذخاير معدني ايران، از بهترين برتري‌هاي بالقوه كشورمان براي رشد متوازن هستند كه با سرمايه‌گذاري صحيح در بهره برداري از اين منابع با ارزش، امكان كسب ارزش افزوده مناسب در بخش هاي مختلف اقتصادي كشور فراهم مي شود. بنابر اين يكي از ملزومات سياست‌گذاري موثر در بخش معدن، شناسايي مواد معدني اولويت دار براي سرمايه‌گذاري هاي آينده است. در اين مقاله از روش تحليل سلسله مراتبي كه در آن يك مسيله تصميم‌گيري به سطوح مختلف هدف، معيارها، زيرمعيارها و گزينه‌ها تقسيم مي‌شود رتبه‌بندي جامع 33 ماده ‌معدني و انتخاب گزينه‌هاي مناسب براي سرمايه گذاري با در نظر گرفتن 6 معيار اصلي شامل معيارهاي اقتصادي و بازار، سرمايه‌گذاري، اشتغال، استراتژيك، فني، اجتماعي ‌و زيست‌محيطي و 29 زيرمعيار انجام گرفت. براي انجام رتبه بندي، ابتدا با انجام مصاحبه‌هاي حضوري از صاحب نظران بخش معدن كشور، ميزان اهميت هريك از معيارها و زيرمعيارهاي يادشده بر مبناي تحليل سلسله مراتبي تعيين و سپس امتياز هر يك از مواد معدني برآورد شد. نتايج، بيانگر آن است كه مواد معدني مس، آهن، فسفات، سرب‌ و روي، زغال و طلا داراي بالاترين اولويت براي سرمايه گذاري هستند. همچنين بر اساس نظرسنجي انجام شده از صاحب نظران حوزه هاي مختلف فعال در بخش معدن، معيارهاي اقتصادي از بالاترين ميزان اهميت و معيارهاي اجتماعي و زيست محيطي از كمترين اهميت برخوردار هستند.