بازشناسي جايگاه باغ شاه در شهر اشرف البلاد از دوره صفوي تا امروز

Recognition of Historical Place of Bagh-e Shah in Behshahr from Safavid Period up to Now: A Review

باغ شاه كه در دوران صفوي به عنوان باغ حكومتي و محل ديوانخانه در شهر نوپاي اشرفالبلاد بنيان نهادهشد، از آغاز برپايي‌اش تاكنون متحمل تغييرات بسياري شده، اما بيش از آنچه در كالبد دروني‌اش تغيير كند، شاهد تغييرات در بافت پيرامون خود بودهاست. باغي كه زماني در ميان مجموعه باغهاي اشرف‌البلاد، بركل شهر اشراف داشته، اكنون بدون كوچكترين نشاني از شكوه و جلال پيشين، درميان كوچهها و خانه‌هاي شهر بهشهر محبوس شده‌است. از سوي ديگر باغ شاه بهشهر، يكي از معدود نمونههاي هنر باغ‌سازي ايراني در اقليم مرطوب مي‌باشد كه تا امروز باقي مانده‌است و مي‌تواند به عنوان شاهدي زنده وگويا روايتكننده نقش باغ حكومتي در شهر متفاوتي چون اشرف‌البلاد در ايران دوره صفوي باشد. شناخت صحيح از چگونگي روابط اصيل حاكم ميان باغ و بستر قرارگيري آن و بررسي عوامل لطمه‌زننده به آن مي‌تواند راهگشاي بسياري از مسايلي باشد كه امروزه مانند خطري اصالت باغ را تهديد مي‌كنند. بنابراين در مقاله حاضر سعي شده است تا ازطريق مطالعه اسناد تاريخي و بررسي نقشه‌هاي وضع موجود و مطالعات ميداني، جايگاه باغ‌شاه در زمان برپايي‌اش در شهر اشرف­البلاد و رويكرد شهر به آن بازشناسي شود و با تطبيق اطلاعات مربوط به گذشته و حال حاضر، روند تغييرات اين رويكرد درطول زمان مورد بررسي قرارگيرد. درنهايت ضمن مرور و بررسي آسيبها و لطماتي كه در نتيجه اين تغييرات به اصالت اثر وارد شده است، مشكلات ايجاد شده در رابطه با درك و تشخيص هويت اين باغ تاريخي مورد بررسي و تحليل قرارگرفته است.