لرزه‌خيزي القايي در مخزن سد مسجد سليمان (جنوب باختر ايران)

Induced Seismicity in Masjed Soleyman Reservoir (Southwest of Iran)

قرار گرفتن سد مسجد سليمان در زون لرزه زمين‌ساختي زاگرس كه يكي از فعال‌ترين زون‌هاي لرزه‌زمين‌ساختي ايران است، ضرورت انجام مطالعات گسترده و بويژه بررسي اثر درياچه سد آن (ارتفاع 177 متر و حجم 261 ميليون متر مكعب) بر تغييرات آهنگ لرزه‌خيزي منطقه را بيش از پيش آشكار مي‌سازد. به دنبال اتمام آبگيري مخزن (25/06/2002) و با توجه به داده‌هاي شبكه‌هاي ملي و جهاني چون كاتالوگ پژوهشگاه بين‌المللي زلزله‌شناسي و مهندسي زلزله (IIEES) و كاتالوگ (EHB)، افزايش لرزه‌خيزي در گستره مخزن سد ديده مي‌شود و 90 روز پس از اتمام آبگيري در تاريخ 25/09/2002، زمين‌لرزه‌اي با بزرگي 6/5= Mw در منطقه سد مسجد سليمان رخ مي‌دهد. شبكه لرزه‌نگاري محلي در منطقه سد از ماه ژوين سال 2006 نصب شد و اطلاعات لرزه‌اي در فاصله زماني 15 ماه تا ماه آگوست سال 2007 مورد بررسي قرار گرفت. بزرگ‌ترين زمين‌لرزه‌هاي رخ داده در بازه زماني نصب شبكه لرزه‌نگاري محلي بزرگاهايي معادل 6/3= ML و 9/3= ML داشتند. مطالعات آماري صورت گرفته همگي دلالت بر القايي بودن زمين‌لرزه‌هاي رخ داده در منطقه سد دارند. به رغم نداشتن يك شبكه محلي در هنگام رخداد زمين‌لرزه 25/09/2002 (6/5= Mw) به روشني مي‌توان القايي بودن اين زمين‌لرزه را با استفاده از نتايج حاصل از محاسبات آماري انجام شده و به لطف داشتن منحني تغييرات سطح تراز آب از ابتداي آبگيري مخزن و نيز پس‌لرزه‌هاي مكان‌يابي شده اين زمين‌لرزه توسط تك ايستگاه نصب شده در محل مخزن، اثبات كرد. زمين‌لرزه 25/09/2002 مسجد سليمان با بزرگي6/5= Mw در واقع نخستين و بزرگ‌ترين زمين‌لرزه القايي است كه در ايران شناسايي و روي داده است.