آشكارسازي تغييرشكل سطحي بر پايه تداخل‌سنجي تفاضلي رادار در ميدان نفتي آغاجاري

Surface Deformation Detection by Differential Interferometric SAR in Aghajari Oil Field

برداشت سيال هيدروكربوري از مخازني با قابليت فشردگي بالا و نفوذپذيري پايين، به تدريج سبب تغييرشكل سطح شده و هزينه‌هاي قابل توجهي، را به سبب ريزش سطوح بالايي ايجاد مي‌كند. اگرچه ايستگاه‌هاي نقشه‌برداري زميني امكان مقايسه مشاهدات مكرر ارتفاعي در موقعيت‌هاي خاص را آسان مي‌كنند اما در نبود مشاهدات و هزينه‌بر بودن آنها ضرورت كاربرد روشي سريع‌تر و ارزان‌تر را بيش از پيش نشان مي‌دهد. در اين ميان، تداخل‌سنجي تفاضلي رادار (DInSAR) فناوري نويني است كه از تصاوير ماهواره‌اي براي پايش تغييرشكل سطح زمين استفاده مي‌كند. در اين روش، تصاوير حاصل با دقت مكاني به نسبت بالا، امكان بررسي نوسان‌هاي صورت گرفته در نرخ تغيير شكل سطحي براي مديريت و كاهش هزينه‌هاي جاري ضمن توليد را بهبود مي‌بخشند. در اين پژوهش، نتايج حاصل از مشاهدات رادار حاكي از تغيير شكل سطحي ناشي از حفاري‌هاي زير سطحي در ميدان نفتي آغاجاري است به‌گونه‌اي كه تصاوير InSAR، سيگنال‌هاي فرونشست و بالاآمدگي را در جاي جاي ميدان متناسب با چاه‌هاي استحصالي و مشاهداتي آشكار كرده است. بررسي چندين سايت توليدي در يك سري زماني از تداخل نماها نشان مي‌دهد كه سيگنال‌هاي تغيير شكل سطحي طي چند ماه ضمن برداشت سيال، توسعه يافته و به صورت محلي متناسب با شرايط زمين‌شناسي و ميزان برداشت منجر به رخداد فرونشست يا بالاآمدگي با نرخ‌هاي متفاوت و الگوهاي تغيير شكل متمايز در ميدان شده‌اند.