جايگاه اصل عليت در تبيين علمي

مفهوم تبيين از مفاهيم اصلي فلسفه علم است كه در خصوص نسبت آن با اصل عليت بحث هاي زيادي صورت گرفته است. تا پيش از پيدايش پوزيتيويسم ديدگاه رايج اين بود كه تبيين يك پديده به معناي بيان علت آن است، اما برخي از پوزيتيوست ها با تحويل رابطه تبييني به رابطه اي استنتاجي و منطقي تلاش كردند مفهوم تبيين را جداي از مفهوم عليت تعريف كنند. در اين نوشتار با بررسي مشكلات اين ديدگاه پوزيتيويستي و با تمسك به ديدگاه طرفداران اصل عليت در دوران معاصر مشخص خواهد شد كه جدايي مفهوم تبيين از مفهوم عليت دليل اصلي ترديد در كليت و ضرورت قوانين علمي و باعث بي مبنايي پيش بيني هاي علمي است. استدلال اصلي اين است كه مفهوم ضرورت علي به دليل آنكه در توصيف و توجيه نتايج پژوهش هاي علمي نقشي محوري دارد، براي فيزيك و متافيزيك به يك اندازه حياتي است.