تحليلي بر نظريه‌ صادرات منجر به رشد در ايران

Analysis of the Export-Led Growth Theory in Iran

هدف اين مقاله بررسي تجربي نظريه‌ صادرات منجر به رشد با استفاده از الگوي نيو‌كلاسيكي فِدِر در ايران است. به‌اين منظور از داده‌هاي سري زماني منتشر شده توسط بانك مركزي ايران براي سال‌هاي (1386-1338) استفاده شده است. پس از آزمون مانايي متغيرها جهت بررسي رابطه هم‌جمعي بين دو متغير كلان اقتصادي - صادرات و توليد ناخالص داخلي - از دو روش انگل - گرنجر و يوهانسون استفاده گرديد. سپس اثر علّي رشد صادرات بر رشد توليد ناخالص داخلي و رشد سرمايه‌گذاري آزمون شد. سرانجام با برآورد الگوي خود توضيح برداري (VAR) و استفاده از تابع عكس العمل آني (IRF) و تجزيه واريانس به بررسي چگونگي عكس‌العمل متغيرها به شوك‌‌ها پرداخته شد. نتايج حاصل از تحقيق از روش انگل - گرنجر وجود هم‌انباشتگي بين متغيرهاي مدل را تاييد نكرد در حالي كه روش يوهانسون وجود يك بردار هم‌جمعي را تاييد كرد. علاوه بر اين، وجود رابطه علّي از صادرات به GDP تاييد و از صادرات به سرمايه‌گذاري تاييد نشد. توابع عكس‌العمل آني نشان دادند كه عكس‌العمل GDP وصادرات نسبت به يك انحراف معيار تكانه داراي روندي مشابه است و پس از هفده دوره به روند بلند‌‌مدت خود ميل مي‌كنند. سرمايه‌گذاري نيز پس از دوره هشتم به روندي دايمي مي‌رسد. نتايج تجزيه واريانس حاكي از آن است كه در دوره اول صد در صد تغييرات GDP ناشي از خود متغير و در دوره دوم حدود نود و يك در صد تغييرات GDP از طريق خود متغير و يك و سه دهم درصد از طريق سرمايه‌گذاري توضيح داده مي‌شود.

This article seeks to examine the export-led growth theory using Feder (1982) neoclassical growth model for Iran. For this purpose, time-series data released by the Central Bank of Iran for the years (1959-2007) has been used. After the unit root test, in order to investigate co integration between the two economic variables-export and GDP two Engel-Granger and Johansenʹs methods were used. Then, the causal effects of export growth on the growth of GDP and growth of investment were tested. Finally, the reactions of the variables to the shocks were investigated by estimation of vector autoregressive model (VAR), using the impulse response function (IRF) and variance decomposition methods. The findings of Engel-Grangerʹs method didn’t confirm the co integration between the variables of the model. However, a co integration vector was found by Johnsonʹs method. Furthermore, the causal relationship from export to GDP was confirmed but it was rejected from export to investment. Impulse response function showed that the response of GDP and export in response of one standard deviation shock has a similar trend. In the way that it regressed to its long run trend after 17 periods. Investment regressed to its permanent period after 8 periods. The findings of variance decomposition showed that 100 percent of the variation of GDP is derived from the variable in the first period and in the second period 91 percent of the variation of the GDP was explained by the variable and 1/3 percent of the variation was explained by investment.