رويكردي صورت‌گرايانه به شعر نيما از منظر هنجارگريزي

A Formalistic approach to the study of ‎Nima Yushij’s poem from the perspective of deviation ‎

اگرچه نقش عوامل فراادبي و فرازباني نظير عوامل اقتصادي، سياسي، اجتماعي در تحليل و ‏تفسير درست و منطقي شعر نيمايوشيج، به عنوان يك رسانه عمومي و بيداركننده انكارناپذير ‏است؛ نقش و جايگاه خود متن شعري را از ديدگاه صورت‌گرايي و عيني نمي‌توان ناديده گرفت. ‏نيما از آنجا كه نماينده يك سبك مستقل ادبي در حوزه شعر است، بنا بر پيشينه‌هاي نظري خود ‏به يقين در فرم و زبان شعر نوآوري كرده است؛ چراكه سبك شعري او از سبك‌هاي قبل برجسته ‏و متمايز است. بررسي صورت‌گرايانه متون ادبي با روش‌شناسي منطقي با پيدايش مكتب ‏صورت‌گرايي و مكاتب ديگر حوزه زبان‌شناسي آغاز شد. صورت‌گرايان روسي بر اين باور بودند كه ‏نقد متون از ديدگاه زبان‌شناسي بايد زبان را از جنبه عيني و ملموس و با ديدي علمي و عملي ‏مورد بررسي قرار دهد. يكي از مفاهيم مكتب صورت‌گرايي در بررسي متون ادبي و به صورت ‏كلي زبان ادبي عنصر برجسته‌سازي است كه تحت عناويني چون هنجارزدايي و هنجارآفريني ‏بحث مي‌شود. ليـچ، انواع هنجارگريزي را در هشت مقوله واژگاني، نحوي، نوشتاري،‎ ‎آوايي، ‏معنايي، گويشي، سبكي و زماني، تقسيم كرده است. صفوي نيز هنجارآفريني را در سه سطح ‏توازن آوايي، واژگاني و نحوي بحث كرده است. در اين مقاله سعي شده است كه شعرهاي ‏نيمايوشيج از ديدگاه صورت‌گرايي و با دو مفهوم هنجارزدايي و هنجارآفريني كاويده شود. ‏پيش‌فرض تحقيق اين است كه شعرهاي معاصر به صورت عام و شعرهاي نيما به سبك خاص ‏ظرفيت هنجارگريزي بيشتري را دارا مي‌باشند.‏

Although it is inevitable to use the functions of meta literary and meta linguistic factors like Socio-economic factors and social ones to correctly interpret the poems composed by Nima Yushij as an enlightening mass medium, it is impossible to ignore the position and the status of the poem from the perspective of Formalism and Objectivism. Nima who represents a new and separate literary style in poems, has created some novelty in the form and language of poem, since his style, compared with those of his precious poets, is more out standing and distinctive. Formalistic approach to the study of literary texts and through logical methodology began with the emergence of formalistic school and other circles in linguistics. Russian linguists believed that literary criticism from the angle of linguistics must study the language objectively and scientifically. One of the formalistic concept to study the literary texts and literary language in general is the concept of foregrounding which is discussed under the title deviations and normalization. Leech has discussed different type of deviations in eight categories like lexical, syntactic, phonological, semantic, dialectual, temporal and stylistic. Safavi has discussed the process of creating norms at the three levels: phonological, and semantic parallels. The article tries to study the poems of Nima Yushij from the perspective of formalistic approach with regard to creating norms and deviations. The presupposition of this article is that modern poetry in general and Nima’s poetry, due to their specific styles, are more capable of being deciant.