نظريه گفتمان و علوم سياسي

The Theory of Discourse and Political Sciences

مفهوم گفتمان امروزه در بسياري از رشته‌ها و رهيافت‌ها از زبان‌شناسي گرفته تا ادبيات، فلسفه و علوم اجتماعي و سياسي مورد استفاده قرار مي‌گيرد. نظريّه گفتمان يكي از نظريات جديد و تاثيرگذار در عرصه علوم سياسي است. جامعه‌شناسان و علماي سياست طي دهه‌هاي اخير به شكل گسترده‌اي از اين نظريّه در تحليل پديده‌ها و ساختارهاي اجتماعي و سياسي بهره برده‌اند. از اين رو، مي‌توان آن را يكي از نظريات غالب در حوزه روش‌شناسي در «عصر فرامدرن» به حساب آورد. بدين جهت، شناخت پديدارشناسانه اين نظريّه و پرداختن به زواياي مختلف آن مي‌تواند ما را در فهم بهتر تحليل‌هاي گفتماني پديده‌هاي سياسي و اجتماعي ياري نمايد. نوشتار حاضر درصدد است تا به بررسي پيشينه تاريخي، آبشخورهاي فكري، مباني معرفتي اين نظريّه، قدرت و توانمندي آن در تحليل پديده‌هاي سياسي و اجتماعي و نيز نقدهاي وارد برآن بپردازد.

Today, the concept of discourse is used in most of scientific disciplines and approaches such as literature, philosophy, social sciences and political sciences. The theory of discourse is one of the effective and newly arrived theories in the field of social sciences. Social and political scientists have used this theory extensively to analyze political and social structures and phenomena. Thus, it can be seen as a dominant theory in the methodological field in the postmodern era. Therefore, phenomenological knowledge and the reviewing of different dimensions of this theory can help us to understand better the discourse analyses of political and social phenomena .This article attempts to examine the history, thought resources and epistemological bases of this theory, and consider its ability to analyze political and social phenomena and review its criticisms.