مطالعه اسپرماتوژنز و بافت شناسي بيضه گونه اي مارمولك Laudakia (Stellio caucasicus: Agamidae) caucasia در منطقه ده غيبي مشهد

Study of Spermatogenesis and Testes Histology of Laudakia caucasia (Stellio caucasicus: Agamidae) Species in Deh Gheibi Zone of Mashhad

هدف: مارمولك‏ها يكي از متنوع ترين گروه‏هاي موفق مهره‏داران ساكن بيابان‏هاي گرم دنيا هستند كه مطالعه نحوه توليد مثل و گامتوژنز آنها كانون توجه زيست شناسان مي‏باشد. مواد و روش ها: اين پژوهش از نوع تجربي آزمايشگاهي است و در آن به بررسي روند اسپرماتوژنز و تعيين آستانه توليد اسپرم، طي سه ماهه فصل بهار پرداخته شد. در اواخر هر ماه از فصل بهار، تعداد 10 عدد مارمولك Laudakia caucasia جمع آوري شدند. پس از شناسايي و بررسي‏هاي ريخت شناسي، بيضه ها از بدن حيوان خارج و براي انجام مطالعات بافت شناسي ميكروسكوپ نوري آماده شدند. داده هاي كمي حاصل با استفاده از نرم افزارآماريSPSS و روش هاي آماري ANOVA و Kruskal-Wallis در سطح 05/0 P < تحليل شد. نتايج: يافته هاي حاصل نشان داد كه فرآيند اسپرماتوژنز در اين مارمولك از اوايل ماه فروردين آغاز و به تدريج كه هوا گرم مي‏شود، فعال‏تر مي‏گردد، به طوريكه در اواخر ماه خرداد اوج اسپرماتوژنز و توليد اسپرماتوزوآ بالغ مشاهده شد. نتيجه گيري: مطابق مشاهدات بافت شناسي، روند اسپرماتوژنز در مارمولك Laudakia caucasia از اوايل بهار وارد فاز فعال مي‏شود و اين روند تا اواخر بهار ادامه دارد. اوج توليد اسپرم در ماه خرداد مي‏باشد.