فنا و بقا از ديدگاه عطار

Fatality and Survival in Attarʹʹs Viewpoint

فنا و بقا از بهترين مراحل سير و سلوك عارفانه است كه در آثار شعرا و عرفا به گون ه هاي مختلف تجل ي يافته است . در اين بين عطار از جمله شاعراني است كه با كول ه باري سرشار از تجارب عرفاني اين دو موضوع مهم را به گون ه اي صريح و روشن در آثارش منعكس كرده است. اين مقاله كوشيده است فنا و بقا را در مثنوي هاي مسلم عطار و ديوان او به تصوير بكشد. حاصل اين جستجو آن است كه در نزد عطار فنا داراي مراتب س ه گانه فناي ذات، صفات و افعال است كه در اين تقسي م بندي به رابط ه تجلي و فنا نيز توجه شده است . رابطه جذ به الهي و تكاليف شرعي هم مورد توجه عطار بوده است . مساله مورد بحث ديگر نفي حلول و عدم انطباق آن با فناست . در بحث بقا نيز عطار به رابط ه قرب و بقا عنايت خاص داشته است . به طور كلي عطار در اين مبحث جهان بيني خاص خود را ارايه كرده است.

Fatality and survival are the best stages of Gnostic seiro solook that are prevalent in the works of poets and Gnostics. In this regard, Attar is one of those poets who by having an extended experience in Gnosticism has revealed the above two in a clear and clairvoyant in his works. This paper tries to illuminate the fatality and survival in certain couplets of Attar and his anthology . The outcome of such an inquiry is that to Attar fatality has got three fold order including nature, features, and action, in which this classification addresses the relationship between the emergence and fatality. The link between the divine affinity and canonical obligation have also been considered by Attar. Another thing debated is the rejection of holool and its nonconformity with fatality. In the discussion on survival as well Attar has specially noticed the relationship between proximity and survival. In general, Attar has offered his own special worldview in this regard.