ارزيابي پتانسيل بروز خطر روانگرايي در دشت‌هاي جنوبي گرگانرود استان گلستان

Assessing liquefaction hazard potential in southern Gorgan-rood plains, Golestan province

شناخت نواحي مستعد خطرات طبيعي از گام‌هاي اوليه در مديريت منابع طبيعي و برنامه ريزي‌هاي توسعه‌اي و عمراني است. ارزيابي وضعيت فعلي و پيش بيني آينده بحران و رويدادها در بلند مدت به طراحي وضعيت سازماني مديريت بحران در هر جامعه ختم مي شود. روانگرايي يكي از مهمترين پديده هاي ژيوتكنيكي است كه در خاك‌هاي سست ماسه اي اشباع، به هنگام وقوع زلزله موجب بالا رفتن فشار منفذي و كاهش مقاومت برشي مي‌شود. در اين تحقيق پس از تهيه داده ها و نقشه هاي پايه، با استفاده از مدل سه پارامتري SWM در محيط GIS پهنه بندي خطر روانگرايي در پيكسل‌هاي20 ×20 متر براي وضعيت فعلي در محدوده پنج شهر گرگان، تركمن، بندرگز، آق قلا و كردكوي در استان گلستان صورت گرفت. با توجه به نوسان در وضعيت سطح ايستابي و شتاب لرزه اي، هفت وضعيت بروز خطر تدوين گرديد. سپس نقشه پهنه بندي خطر براي وضعيت‌هاي تدوين‌شده تهيه شد و با در نظر گرفتن مرز سياسي شهرها، درصد مساحتي هر كلاس خطر مشخص شد. مقايسه مساحت كلاس‌هاي خطر در وضعيت‌هاي بروز خطر نشان‌ مي‌دهد بين كلاس‌هاي خطر در وضعيت‌هاي مختلف تفاوت معني‌دار در سطح 95 درصد وجود دارد. كمترين و بيشترين درصد احتمال خطر به هنگام وقوع زلزله به ترتيب در وضعيت‌هاي 1 و 8، درمحدوده شهرهاي بندر تركمن و بندرگز بدليل نزديكي به مركز سطحي زلزله و سواحل درياي خزر بدست آمد.

Recognizing the susceptible areas for natural hazards is one of the primary steps in natural resources management and Development program schematizations. Assessing existing and future of disaster states can facilitate the design of disaster management organizations. Liquefaction is an important geotechnical phenomenon that usually takes place in saturated loose sandy soils due to increasing pore water pressure and decline soil resistivity. In this research liquefaction hazard potential in west of the Golestan province was evaluated. After processing data and base maps in GIS environment, SWM model was used for producing hazard maps with (20×20m) pixel size, for existing condition. Considering alterations in future water level and seismic acceleration, 7 different scenarios were developed, and hazard maps for these scenarios were obtained. Then area percent around five towns in hazard classes was calculated. The results of statistical comparison show that significance different exist between the hazard classes in different scenarios. The results indicates that the minimum and maximum Liquefaction hazards after earthquake event respectively occurs in 1 and 8 scenarios in Bandar-Torkaman and Bandar-Gaz areas that are in proximity of surface earthquake center and Caspian Sea coasts.