توسعه مدل تصميم‌گيري چندهدفه مكاني با تاكيد بر آمايش صنايع انرژي بر

Development of a Spatial Multi Objective Optimization Model for Intensive Energy Industries Land Use Planning

با توجه به نقش صنايع در توسعه اقتصادي، اشتغال و محيط زيست، در اين مقاله آمايش صنايع و بخصوص صنايع انرژي‌بر به عنوان مسيله تصميم‌گيري چندهدفه، با لحاظ كردن مسايل زيست محيطي و اجتماعي مدنظر است. در اين مقاله ابتدا ملاحظات زيست‌محيطي به صورت قيد در نظر گرفته شده و از فضاي جست‌وجوي مسيله خارج شده است. سپس نزديكي به مراكز پرجمعيت به منظور حداكثر كردن اشتغال و مجموع حداكثر فاصله از جنگل‌ها، درياچه‌ها و مناطق حفاظت شده به عنوان هدف زيست‌محيطي در نظر گرفته شد. براي حل اين مسيله، الگوريتم NSGA-II به منظور جست‌وجوي فضاي تصميم و پيشنهاد گزينه‌هاي بهينه، اجرا و مورد استفاده قرار گرفت. پس از كشف بده بستان بين دو هدف مورد اشاره و محدود كردن فضاي جست‌وجوي مكان‌هاي مناسب، به منظور لحاظ كردن هدف اقتصادي، مكان‌هاي مناسب حاصل از اجراي الگوريتم NSGA-II، بر اساس عوامل حداقل فاصله از معادن، حداكثر دسترسي به راهها، حداقل فاصله از خطوط انتقال نيرو و گاز، ارزيابي شد. با توجه به اهميت متفاوت هر يك از معيار‌هاي فوق در تخصيص مكان به صنايع مختلف، در فرايند تصميم‌گيري چند معياره، اولويت هر يك از راه‌حل‌ها به تفكيك براي استقرار صنايع آهن و فولاد، آلومينيوم و سيمان، مشخص شد. از جمله ويژگي‌هاي مدل، مكاني بودن آن در تمامي مراحل طراحي قيود، اهداف، اولويت دهي به راه حل‌ها است. همچنين مزيت اين روش آن است كه به جاي تلفيق اهداف متضاد، با كشف بده بستان بين آنها، مانع از حذف راه حل‌هاي مناسب مي‌شود و به تصميم‌گيري بهتر، كمك مي‌كند.

Land use planning is the process of allocating different land uses and activities to the special units of land. So we face with two problems of assigning kind of activity and location of it. By considering the role of industries in development, employment and environment, we consider industrial and especially intensive energy industries planning as a multi objective optimization problem. In this paper, first with consideration of the environmental rules, unsuitable areas were removed from the case study, then minimized distance from population center was considered as a social objective and maximized distance from lakes, forests and protected areas was considered as an environmental objective. NSGA-II method has been used to find tradeoff between these two objectives. After that we evaluate selected alternatives, as a multi-criteria decision making problem, base on economical factors like maximize accessibility of raw materials and infrastructures. Selected alternatives were prioritized separately for iron and steel, aluminum and cement industries. The characteristics of the utilized model is having spatial dimension in all parts of designing constraints, objectives and prioritization, also it prevents losing good solutions with finding tradeoff between conflicting objectives.