مطالعه آلايندگي و اثرات زيست‌محيطي فلزات سنگين و ارتباط بين پراكنش اين عناصر با متغيرهاي فيزيكي و شيميايي دررسوبات فلات قاره درياي عمان، ناحيه چابهار

The Study of Pollution and Environmental Impact of Heavy Metals, and Chemical and Physical Variables Associated with the Distribution ofThese Elements in Continental Shelf Sediments of the Gulf of Oma

هدف از اين مطالعه، بررسي الگوي پراكنش فلزات سنگين و تاثيرات احتمالي زيست‌محيطي آن بر روي زنجيره‌ي غذايي انسان، با استفاده از تحليل آماري متغيرهاي فيزيكي و شيميايي در رسوبات فلات قاره درياي عمان در، ناحيه چابهار است. مطالعه داده‌هاي حاصل از تحليل تفكيكي نمونه‌هاي مورد مطالعه، نشان‌دهنده‌ي الگوي جريان غربي-شرقي آب در منطقه است كه حاكي از ته‌نشست عناصر از رسوبات زون مكران در فلات قاره درياي عمان است. توزيع و پراكندگي عناصر در رسوبات منطقه‌ي مورد مطالعه به نوع عنصر، فراواني كاني‌هاي رسي، مواد ارگانيكي و ميزان كربنات بستگي دارد. فراواني بيش از حد As, Cr و Rb در رسوبات دريايي مورد مطالعه مي‌تواند عاملي براي آلودگي محيط زيست دريا و وارد شدن اين عناصر از طريق زنجيره‌ي غذايي به بدن انسان شود. Cr (سه برابر حد استاندارد) در رسوبات دريايي نزديك ساحل در منطقه مورد مطالعه فراواني بالايي دارد و همچنين با توجه به اينكه در نواحي نزديك ساحل كربنات كلسيم بالااست، بنابراين باعث شده مقدار بالايي از Rb (چهار برابر حد استاندارد) تحت فعاليت‌هاي شيميايي، به‌صورت يون محلول وارد زنجيره غذايي و آب آشاميدني (آب شيرين‌كن‌هاي موجود در منطقه) شود. As به‌دليل عدم همبستگي متغيرهاي فيزيكي و شيميايي به‌عنوان يك فاز مستقل از فرآيندهاي زمين شناسي تعيين شده است، بنابراين مي‌تواند ميزان افزايش آن تحت تاثير فعاليت‌هاي بشري در منطقه باشد.

The purpose of this study is to evaluate the distribution pattern of heavy metals and their possible environmental effects on the human food chain, using statistical analysis of physical and chemical variables of the continental shelf sediments of the Gulf of Oman. Discriminant data analysis shows the flow pattern from west to east water that suggests the source of sediments on the continental shelf of Oman is the Makran region. Distribution and dispersal of elements in sediments of the study area depend on the element type, abundance of clay minerals, organic maters and carbonate. High level of As, Cr, and Rb in marine sediments can be a factor for the pollution of marine environment and for entering these elements in humans food chain. Cr in the near-shore sediments in the study area is relatively high and about 3 times more than standard. The high amounts of Rb (4 times more than standard) can be correlated with higher comment of carbonate in near shore sediments and can be entered into the food chain and drinking water as dissolved ions. Arsenic (As) does not show any correlation with physical and chemical variables, and does not depend on geological processes, therefore its increase in the region can be the reason of human activities.