مقايسه ي ديدگاه عرفان مذهب ارتدوكس و طريقه ي كبرويه درباره ي رويت و شهود خداوند

Comparison of sight or vision between Orthodox Christian mysticism and Kobrawiyids

موضوع نوشته‌‌ي حاضر مقايسه‌ي مفهوم شهود در عرفان مذهب ارتدكس در مسيحيت و طريقه‌ي كبرويه در اسلام است كه داراي خاستگاه و نكات مشترك زيادي‌اند. مذهب ارتدكس شرقي به خاطر زمينه‌ي شرقي آن و به دليل اوضاع و شرايط جغرافيايي، تاريخي و سياسي با شرق و به ويژه با جهان اسلام ارتباط و نزديكي بيشتر داشته است. امكان رويت خداوند به رغم تنزه ذاتي او، از مباحث اساسي اديان ابراهيمي است. از ديدگاه مذهب ارتدكس و طريقه‌ي كبرويه در اثر زدودن زنگار دل، فقط صفتها و قواي خداوند در دل انسان مشاهده مي‌شود؛ ولي ذات خداوند همواره ناديدني و توصيف‌ناپذير باقي مي‌ماند. با وجود اين، عرفاي ارتدكس، شهود خدا را شهود تثليث و به خصوص شهود مسيح توصيف كرده‌اند، اما عرفاي كبرويه به دليل تنزيه مطلق خدا در اسلام، هرگز از شهود ذات خدا سخن نگفته‌اند، بلكه شهود خود را شهود صفتها و مظاهر خدا عنوان كرده‌اند. همچنين برخي از عرفاي هر دو طريقه در شهود خود از خدا، از نماد نور سياه و برخي ديگر از نماد نور استفاده كرده‌اند. در نوشته‌‌ي حاضر در آغاز ديدگاه مذهب ارتدكس و بعد ديدگاه طريقه‌ي كبرويه و در نهايت تشابهات و تفاوت‌هاي آن دو درباره‌ي رويت و شهود خداوند مورد بررسي قرار مي‌گيرد.

This research is about the comparison between Orthodox mysticism and Kubrawiyid Sufism on the concept of vision, both of which have common origin. The eastern Orthodoxy has esoteric and spiritual epigrams more than other Christian sects, and considering geographical and political conditions, has close relationship with the east, specifically Islamic world. An important issue of Semitic religions is possibility of vision of God. In Orthodox Christian mysticism and Kobrawiyids, what is visible is Godʹs powers and attributes. By purifying the heart, man can see them, and essence of God remain invisible and indescribable. But Christians describe the vision as vision of Trinity, especially vision of Christ, but because of the absolute transcendence of God in Islam, Kobr?w?yid mystics don’t speak of the vision of God, rather, they describe the vision as vision of attributes and His manifestations. Also some of the mystics of both ways have used black light symbol to describe his and her mystical vision and some of them have used symbol of light.