بررسي تاثير كيفي دستمال نقشه‌ها در طرح و نقش قالي‌هاي هريس

The Study of Qualitative Influence of “Plan Handkerchiefs” on Pattern and Motifs of Heris Carpet

فرش ايران بخش اصلي جنبه هنري خود را مديون طرح و نقش خويش است. راه‌هاي انتقال اين طرح‌ها بر روي فرش‌هاي بافته شده به طرق مختلفي از جمله استفاده از دستمال نقشه‌ها صورت مي‌گيرد. دستمال نقشه‌ها به‌عنوان واسطه‌اي ميان ذهن هنرمند طراح و دستان بافنده هنرمند عمل مي‌نمايند. اين طرح‌هاي روي پارچه علاوه بر نقش ذاتي خود به‌عنوان الگوهاي بافت فرش‌ها، قدرت خيال و نقش‌پردازي بافندگان را بالا برده و با تنوع بخشيدن به توليدات فرش منطقه در حفظ و تداوم ميراث ارزشمند نقش‌مايه‌ها نقش محوري ايفا مي‌كنند. رواج نقشه‌هاي شطرنجي جديد باعث كم‌رنگ شدن حضور دستمال نقشه‌ها در فرهنگ قالي‌بافي هريس شده و تنوع در طرح‌ها و نقش‌مايه‌هاي فرش را به‌شدت كاهش داده است.

Iran’s carpet owes its basic part of artistic aspect to its own patterns and motifs. The transference of these patterns on woven carpets is done in different methods including “plan handkerchiefs”. Plans handkerchief acts as a mediator between the mind of the designer artist and the hands of the weaver artist. These patterns which are placed on cloths, besides their innate role as models for carpet weaving, increase the weavers’ designing and imaginative faculty and by giving variety to carpet productions of the region, play an important role in preservation and continuance of motifs as worthwhile heritage. The extension of new checkered plans has reduced the appearance of plan-handkerchiefs in Heris carpet weaving culture, and it has intensely reduced the variation of carpets’ patterns and motifs.