رده‌‌بندي نوع زمين با استفاده از سرعت موج برشي در گستره شهر شيراز بر اساس آيين‌نامه‌هاي ساختماني

Soil Classification using Shear Wave Velocity in Shiraz City based on Building Codes

مطالعات ويژگي‌‌هاي لرز‌ه‌اي ساختگاه، در مناطق مستعد زلزله انجام ‌مي‌‌شود. در اين مطالعات، پارامتر‌هاي طراحي لرزه‌اي ساختگاه بر اساس ويژگي‌هاي زمين‌شناسي مهندسي و ژيوتكنيك تعيين مي گردد. در اين راستا بخشي از آيين‌نامه‌هاي ساختماني به رده‌بندي ساختگاه اختصاص دارد. به منظور رده‌بندي زمين، آيين‌نامه‌ها روش‌هاي متنوعي همانند ميانگين سرعت موج برشي تا ژرفاي 30 متر را ارايه مي‌نمايند. اين مقاله، بخشي از مطالعات ريزپهنه‌بندي ژيوتكنيك لرزه‌اي شهر شيراز براي تعيين نوع زمين در قالب مطالعات لرزه‌اي شكست مرزي را ارايه مي‌دهد. روش مورد نظر، زمان سير امواج الاستيك چندگانه را در طول سطح مشترك لايه‌هايي كه سرعت‌هاي متفاوت دارند اندازه‌گيري ‌مي‌كند. در اين مطالعات از لرزه نگار 24 ژيوفوني با فواصل 75/3 متري استفاده شد. سرعت موج برشي براي سه لايه مختلف لرزه‌اي برآورد شد. سنگ بستر لرزه‌اي به لايه‌اي اطلاق مي‌شود كه در آن سرعت موج برشي به بيش از 750 متر بر ثانيه مي‌رسد. ژرفاي سنگ بستر لرزه‌اي در شهر شيراز از حدود 1 تا 29 متر اندازه‌گيري شد. ميانگين سرعت موج برشي تا ژرفاي 30 متر بين 375 تا 1253 متر بر ثانيه متغير است. با توجه به نتايج به‌دست آمده، نوع زمين در شهر شيراز بر اساس استاندارد 2800 و آيين‌نامه اروپا رده‌بندي و با يكديگر مقايسه شدند. نتايج نشان مي‌دهد كه گستره شهر شيراز با توجه به آيين نامه2800 در گروه I و بر اساس آيين‌نامه اروپا، به طور عمده در گروه B و E و در برخي مناطق در گروه A رده‌بندي ‌مي‌شود. مقايسه نتايج نشان داد كه رده‌بندي خاك در استاندارد 2800 نياز به اصلاح دارد.

Seismic site characterization studies are carried out in earthquake- prone areas. In these studies seismic design parameters are chosen based on engineering geological and geotechnical characteristics of the site. Site classification is addressed in various building codes. Codes define various methods for soil classification such as measurement of average shear wave velocity up to 30 meters depth. This paper present a part of the seismic geotechnical microzonation study of Shiraz city based on seismic data for soil classification. This method, measures the travel times of multiple elastic waves along the interface of layers having different velocities. In this study a seismograph with an array of 24 geophones and 3.75m intervals was used. The shear wave velocity distribution estimated for 3 different seismic layers. Seismic bedrock was defined as layer for which shear wave velocity is more than 750 m/s. Depth of seismic bedrock was estimated to vary about 1 to 29m.The average shear wave velocity up to depth of 30 m ranges about 375 to 1253m/s. Based on the results soil profile in Shiraz were classified and compared with the Standard No. 2800 and Eurocode-08. The result indicated that Shiraz city can be placed in "site class I" and "site class B, E and A" respectively. The study revealed that Standard No. 2800 site classification should be modified.