نقش نگرش تفكر انتقادي و شيوه‏هاي شناختي و كاوشگري در پيش‏بيني پيشرفت تحصيلي

The role of critical thinking attitude, cognitive ways of learning, and probing in prediction of academic achievement

چكيده هدف اصلي اين پژوهش تعيين سهم نگرش تفكر انتقادي و شيوه‏هاي شناختي يادگيري در پيش‏بيني تغييرات پيشرفت تحصيلي دانشجويان بود. جامعه آماري شامل كليه دانشجويان دانشگاه علوم پزشكي اصفهان (5739 دانشجو: 2063 پسر و 3676 دختر) در سال تحصيلي 90-1389 بود. 165 نفر به روش نمونه‌گيري تصادفي طبقه‌اي متناسب با حجم و به تفكيك جنسيت و رشته به عنوان نمونه انتخاب شدند كه علاوه بر گزارش معدل خود به پرسش‌نامه‏هاي آمادگي نگرش تفكر انتقادي كاليفرنيا و سبك‏هاي يادگيري كلب همراه با روش كاوشگري استقرايي، به منظور سنجش شيوه‌هاي شناختي يادگيري پاسخ گفتند. نگرش تفكر انتقادي (123/0 = ضريب بتا) و مشاهده تاملي (146/0- = ضريب بتا) 5 درصد از تغييرات پيشرفت تحصيلي را تبيين مي‏كرد. بين آزمايشگري فعال و پيشرفت تحصيلي در رشته علوم نيز همبستگي مثبت وجود داشت (05/0 > P). بين پيشرفت تحصيلي و نگرش تفكر انتقادي در سبك‏هاي يادگيري تفاوت وجود داشت (05/0 > P). سبك همگرا با بيش‌ترين پيشرفت تحصيلي در رشته علوم و بالاترين نگرش تفكر انتقادي همراه بود. بين نگرش تفكر انتقادي و مشاهده تاملي رابطه منفي وجود داشت (01/0 > P)، اين رابطه با مفهوم‏سازي انتزاعي مثبت بود (01/0 > P).

Abstract The main purpose of this study was to determine share of critical thinking attitude and cognitive ways of learning in prediction of studentsʹ academic achievement. The statistical population of this study was all students at Isfahan University of Medical Sciences (Isfahan, Iran). Stratified random sampling was used to select 165 students from a total number of 5739 students, including 2063 males and 3676 females were thus studies. These students completed the California critical thinking test, Kolbʹs learning styles inventory using inductive probing (in order to measure cognitive ways of learning). The findings indicated that critical thinking attitude (B = 0.123) and reflective observation (B = -0.146) explained 5% of the studentsʹ academic achievement. There was a significant correlation between active experimentation and academic achievement in the field of science (P ? 0.05). In addition, there were differences in academic achievements and critical thinking attitude between various learning styles (P ? 0.05). The convergent style had a relationship with the highest academic achievement in the field of science and with the highest critical thinking attitude. There was a negative relationship between critical thinking and reflective observation (P ? 0.05). A positive relationship was observed between virtual conceptualization and critical thinking..