معيار در جوهر و عرض بودن مقوله‌ها

The Criterion of Being Substance and Accident of Categories

تقسيم بحث‌برانگيز موجود به جوهر و عرض از تقسيمهاي اوليه در باب موجودِ ممكن است. با اينكه فلاسفه‌اي چون ارسطو، ابن سينا، ملاصدرا، دكارت، كانت و... متفقاً جوهر را به «وجود لا في موضوع» و عرض را به «موجود نيازمند به موضوع» تعريف مي‌كنند، در اقسام و تعداد مصاديق آنها اختلاف نظر وجود دارد. با وجود اين برخي فلاسفه حسي و تجربه‌گرا وجودِ جوهر را يكسره انكار كرده‌اند. فلاسفه ملاك تشخيص جوهر و عرض را در شناخت ذاتيات و عرضيات مي‌دانند و تفاوت تشخيص مصاديق اين دو را به حوزه معرفت‌شناسي و نحوه نگرش به هستي و اينكه چه چيزي مبدا شناخت به شمار مي‌آيد، باز مي‌گردانند. در اين مقاله ضمن بيان آرا و ديدگاهها درباره مقولات به ملاكِ جوهر و عرض بودن مقولات پرداخته شده است.

The controversial division of the existent into substance and accident is the primary divisions on the contingent being. Although philosophers like Aristotle, Ibn Sina, Mulla Sadra, Descartes, Kant and… altogether defined the substance and the accidents into “existent without subject matter” and “existent in need of subject” respectively, there are disagreement about their types and numbers. However, some sensationalist and empiricist philosophers have denied the existence of substance altogether. Philosophers say that the diagnostic criteria for substance and accident are in the understanding of the essentials and the accidentals and their differential diagnosis come back in to the realm of epistemology and attitudes toward existence and that what is the origin of the knowledge. Expressing opinions and views about the categories, this paper has dealt with the criterion of the being substance and accident of categories.