قرايت‌هاي گوناگون از حقوق طبيعي

Various Readings of Natural Law

بحث از حقوق طبيعي از بيست و پنج قرن پيش به شكل‌هاي مختلف در ميان متفكران جريان داشته است. استمرار توجه اهل تفكر به نظريه‌هاي مبتني بر حقوق طبيعي در طي اين مدت دراز شگفت‌انگيز مي‌نمايد. اين نظريه‌ها بايد داراي بخشي از حقيقت باشند كه انسان‌ها همواره حل دغدغه‌هاي فكري و دروني و حتي اجتماعي خود را در توسل به آن‌ها جست‌وجو مي‌كنند. سنت حقوق طبيعي در فرهنگ‌هاي مختلف جلوه‌گر شده و تحولاتي را به خود ديده است. اعتقاد به اين سنت نه تنها در سنت‌هاي ديني و فضاي الهياتي و كلامي، بلكه در چارچوب عقل‌مدار سكولار نيز مطرح بوده است و نه تنها آرمان‌گرايان كه پاره‌اي از اثبات‌گرايان نيز به طور ضمني اعتقاد خود را به برخي از قواعد حقوق طبيعي ابراز كرده‌اند. در تفسيرهاي گوناگون حقوق طبيعي با مصاديق متعدد و متفاوت مي‌توان سه مشخصه را مشاهده نمود: جهاني بودن، ضرورت و ثبات. هوادران حقوق طبيعي در تمامي دوره‌ها دغدفه دفاع از حقوق انسان‌ها را داشته اند اصول پايه‌اي حاكم بر حقوق جزا را نيز مي‌توان بر پايه حقوق طبيعي توجيه نمود؛ چنان كه ضرورت كيفر متجاوزان به حقوق انسان‌ها نيز بر اساس اين نظريه قابل توجيه است. در اين مقاله تلاش شده است نظريه حقوق طبيعي و سير تحول آن از دوران قبل از مسيح تا دوران مدرن با نگاهي به حقوق كيفري مورد بررسي قرار گيرد.

Natural law has been under discussion among thinkers in various ways since 5 centuries B.C. Continuous consideration of theories based on natural law within this lengthy period by the thinkers appears wonderful. The fact that human beings sought to remove their mental, inner, and even social concerns by resorting to these theories shows that they must partake of truth. Tradition of natural law has manifested itself in different cultures and have undergone developments. It has been believed not only within religious traditions and theological spheres, but also within rational secularism; and both idealists and some positivists showed, implicitly, their belief in some rules of natural law. In various interpretations of natural law, three characteristics: universality, necessity, and stability can be seen. Proponents of natural law preoccupied with defending human rights in all periods. Basic principles governing criminal law could be justified on the basis of natural law. Just as the necessity of punishing offenders to human rights is justifiable by the theory. The article tries to study the theory of natural law and its evolution since the pre-Christian era up to modern time, with a glance at criminal law.