پيشگيري از جرايم و تخلفات علوم آزمايشگاهي

Preventing Crimes and Misconducts Related to Laboratory Sciences

در عصر حاضر، نقش آزمايشگاه هاي تشخيص طبّي در حفظ و ارتقا سطح نظام سلامت جامعه به ويژه نظام تشخيص و مراقبت از بيماري ها، نقشي اساسي و محوري است. با پيشرفت و توسعه پزشكي و دخالت عناصر مختلف در تفكيك، تعيين و تشخيص بيماري-ها، نياز روزافزون پزشكان به در اختيار داشتن نتايج آزمايش هاي طبّي كاملاً محسوس و ضروري است. بر اساس ديدگاه هاي سازمان بهداشت جهاني و كارشناسان آن، بررسي هاي اپيدميولوژيك و بهداشتي، بدون استفاده از آزمايشگاه هاي تشخيص طبّي امري غيرممكن است. امروزه، قريب به اتفاق اطبّا بدون بهره گيري از توان پاراكلينيكي و به ويژه آزمايشگاه ها ، قادر نيستند افق روشني براي درمان و بهبوديِ بيماران خود ترسيم نمايند. از همين روست كه پيوند زنجيره معاينات باليني و تشخيص آزمايشگاهي، مي تواند هم در زمينه ي تشخيص و كشف بيماري ها ياري رسان باشد و هم در جايگاه پژوهش و توليد علم به پژوهش گرانِ عرصه ي پزشكي مدد نمايد. از آنجا كه محصول و نتيجه فعاليت هاي آزمايشگاه هاي تشخيص طبّي در فرايند درمان و تضمين سلامت و بهداشت جامعه، جز لاينفك و اجتناب ناپذير اقدامات پزشكي قلمداد مي گردد، لذا حصول اطمينان و اعتماد قطعي به اين نتايج و كاربرد آنها در امر درمان، ضرورتي غير قابل انكار و حتمي است. با اين حال، آزمايشگاه هاي تشخيص طبي حتي در شرايط كاملاً مطلوب و استاندارد نيز، مصون از خطا و اشتباه و احياناً تخلفات اجرايي نيستند. خطاهاي قبل از آزمايش، در حين اندازه گيريِ پارامترها، اشتباهات بعد از انجام آزمايش و نيز اشتباهاتي كه با ورود رايانه و گسترش نقش آن در بهبود بخشيدن به كيفيت خدمات آزمايشگاهي، ممكن و قابل تصور است؛ همگي از جمله خطاها، اشتباهات و تخلفاتي هستند كه براي مديريت فني آزمايشگاه و متصديان آزمايش، مسيوليت حقوقي و گاه كيفري ايجاد مي كند. كاربرد اقدامات و شگرد هايي جهت پيشگيري از اين خطاها، موضوع تحقيق حاضر را تشكيل مي دهد.