رقابت‌پذيري منطقه‌اي بمثابه رويكردي نوين در توسعه منطقه‌اي

Regional Competitiveness as a New Approach in Regional Development

با رشد جهاني‌شدن و تغييرات سريع در فضاي جهاني، موضوع رقابت‌پذيري منطقه‌اي از اهميت فزاينده‌اي براي شتاب بخشيدن به توسعه منطقه‌اي برخوردار شده است. يكي از پيامدهاي جهاني‌شدن، ظهور اقتصادهاي منطقه‌اي قدرتمندي است كه توليد ناخالص منطقه‌اي برخي از آن‌ها خيلي زيادتر از توليد ناخالص ملي بيشتر كشورهاست. به همين دليل است كه برخي از نويسندگان به طور جدي معتقدند كه اين مناطق‌اند كه محرك اصلي اقتصاد ملي هستند و نه كشورها. در واكنش به اين انگاره است كه از دهه 1990 ميلادي، مفهوم رقابت‌پذيري منطقه‌اي در محافل عمومي سياسي كشورهاي توسعه‌يافته و برخي كشورهاي در حال توسعه به يك موضوع غالب تبديل شده است تا كشورها از طريق آن بتوانند به مجموعه‌اي روشن از سياست‌ها براي تحريك توسعه منطقه‌اي در كشورهاي خودشان دست يازند. با درك اين موقعيت است كه مقاله حاضر در جستجوي پاسخ به برخي سوالات اساسي است تا از طريق آن‌ها، تبيين تحولات مفهومي و نظري و نيز قلمرو و ابعاد مختلف رقابت‌پذيري منطقه‌اي ميسر شود. بر اين اساس در پژوهش حاضر، با بيان سابقه پيدايش مفهوم رقابت‌پذيري منطقه‌اي، رويكردهاي نظري و مدل‌هاي تببين‌كننده و مولفه‌هاي اصلي سازنده اين مفهوم ارايه شده و با يك نتيجه‌گيري مقاله به نهايت مي‌رسد.

Spreading globalization and rapid developments in global sphere, the regional competitiveness found greater importance in accelerating to regional development. One of the outcomes of globalization is emerging the strong regional economies which their gross domestic products are higher than the GDP of most of the states. Accordingly some of experts firmly believe that these regions encourage the national economy more than the states. In response to this doctrine from the 1990s the concept of regional competitiveness has been changed into dominant issue in pubic political circles of developed and some developing countries. Resorting to this concept these countries try to reach to the clear policies to encourage regional development. Bearing this in mind the author tries to find the answer of some basic questions to facilitate the justification and description of some theoretical and conceptual developments and the sphere and dimension of regional competitiveness. This article contains the history of emerging the concept of regional competitiveness and the theoretical and descriptive models and the principal elements of the concept.