دليل مشروعيت حق ارتفاق از ديدگاه مذاهب اسلامي

Easement Justification in Islamic SectsʹʹPoint of View

حق ارتفاق از موضوعات مهم زندگي انسان در امور معيشتي ومعاملاتي مي‌باشد. بنابراين گاهي انسان‌ها نيازهاي ديگران را مي‌بينند وبراي رفع نيازشان به آنها كمك مي‌كنند. حق ارتفاق مصاديقي مي‌باشد: داراي ازجمله آنها مي‌توان حق شرب، حق مجري، حق مسيل، حق مرور وحق جوار را نام برد ودرمورد مشروعيت حق ارتفاق مي‌توان گفت كه ادله عامي كه مورد استناد فقهاي مذاهب خمسه باشد موجود نيست ودر قرآن مجيد آياتي مخصوص درباره حقوق ارتفاقي وجود ندارد. و از حقوق ارتفاقي تعبير به حقوق متداول بين همسايه و واگذاري منفعت به او شده است كه به آيه 36 سوره نسا مي‌توان اشاره كرد. دومين منبعي كه مي‌توان نام برد، سنت مي‌باشد، سنت مطهر پاك پيامبر و ايمه او مي‌تواند دلالت بر مشروعيت مصاديق حق ارتفاق داشته باشد و احاديثي را كه در اين زمينه در كتب اهل سنت و اماميه وارد شده است را بيان كرده‌ايم. سومين منبع مشروعيت حق ارتفاق بنا عقلا مي‌باشد، كه عقلاي عالم در هر مسلك و هر مرامي كه باشند )چه مسلمان وچه غير مسلمان( حق ارتفاق را مورد پذيرش قرارداده‌اند. چهارمين منبع مشروعيت حق ارتفاق عمل صحابه پيامبر مي‌باشد كه مورد استناد مذاهب اهل سنت مي‌باشد، كه صحابه در عمل خود حق ارتفاق را مورد پذيرش مشروع مي‌دانند. بنابراين مي‌توان نتيجه گرفت كه حق ارتفاق با توجه به دليل‌هايي كه بيان كرديم، مشروع مي‌باشد و در جوامع امروزي مورد پذيرش مي‌باشد و بيان ادله مشروعيت اين حق به فقها و حقوق‌دانان در تدوين قوانين كمك شاياني مي‌نمايد.

One of the important issues in daily affairs of human life is easement,when onesees other peopleʹsneeds and helps them to solve their problems. There is no general evidence to justify easement that five-sect jurisprudents cite. There arenot specific verses about easement rights in the Qurʹan; but,we can mentioncommon rights between neighbors and granting benefits to him as implied inthe 36th verse of NisaSurah. The second resource is theSunnah, Prophetʹs and Imamsʹ tradition can be a reason is to validate easement. Therefore, narrativesin Imamieh and Sunni booksregarding this issueare described. The third resource is the total ideas of wises, wises with any faith who have accepted easement. The fourth resource to justify easement is Prophetʹs companionsʹ actswhich areconsidered as an evidence for Sunnisect, that companions assign easement as a legal issue in their acts. So, it can be concluded that the easement is legitimate according to the reasons expressed here and is accepted in modern societies, and the justification of easement will help the legislators and jurisprudents.