رفتارشناسي اقتصادي انسان مادي‌گرا از ديدگاه قرآن‌كريم

Economic Behavior Study of a Materialist from the Quranic Point of View

چگونه مي‌توان رفتارهاي اقتصادي انسان مادي‌گرا را تحليل كرد؟ آيا تبيين‌هايي كه اقتصاد متعارف درباره انسان مادي‌گرا ارايه كرده است با آنچه كه قرآن‌ كريم در اين مورد مطرح مي‌كند همساني دارد؟ در صورتي‌كه تفاوت‌هايي در اين‌باره است، اين تفاوت‌ها چه آثاري را به ‌همراه دارد؟ مقاله به روش توصيفي تحليلي درصدد پاسخ به اين پرسش‌ها است. براي اين منظور ابتدا جهت ارايه منطق مناسب، به رفتارشناسي پرداخته، كوشيده مي شود ترسيمي از فراگرد انگيزشي ارايه شود. اين فراگرد به‌عنوان ابزار مناسبي جهت مطالعه مقايسه‌اي مورد استفاده قرار مي‌گيرد كه بين اقتصاد متعارف و ديدگاه قرآن‌كريم درباره رفتار انسان مادي‌گرا مطرح است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد درگستره توزيع امكانات اوليه، برخلاف اقتصاد متعارف كه نگاه سطحي دارد؛ قرآن كريم به‌طور دقيق‌تري به مسيله پرداخته است. در حوزه توليد نيز مسيله ربا با توجه به فراگرد انگيزشي، شاخص‌ترين تفاوت است و نگاه قرآن كريم‌ به ربا، نگاهي رفتارشناسانه است. درباره مصرف نيز، تجمل‌گرايي يكي از ويژگي‌هايي است كه قرآن كريم درباره رفتار مصرفي انسان مادي‌گرا مطرح مي‌كند.

How can economic behaviors of a materialist? Are the explanations of conventional economics about a materialist aligned with Quranic explanations? If there are some differences, what are the effects of these differences? This paper with a descriptive-analytical methodology aims to answer these questions. Therefore, first of all studies the behavior in order to present a proper logic and tries to present the motivational theory of behavior. This process is used as a proper tool for a comparative study between conventional economics and Quranic explanation of a materialist’s behavior. The results show that unlike conventional economics that has a shallow view in allocation of resources; Quran has studied the issue in a careful manner. In production, the main difference is riba problem according to motivational process that the Quran’s view is behavioral. In consumption, luxury orientation is one of characteristics that Quran proposes it as a consumption behavior characteristic of a materialist.