بازشناسي مفهوم قرب در آثار عطار نيشابوري

Concept of Affinity in the Works by Attar Neyshabouri

از مباحث مهم و مشروح تصوف، مقامات و احوال است كه صوفي و عارف در طريق وصول به حق و كمال حقيقي بايد مقامات را طي كند و حالات را كه در درون او وارد مي‌شود، دريابد. يكي از مهم‌ترين احوال عرفاني، قرب است. قرب، استغراق وجود سالك و نزديكي او به خداوند و جمع خود با غيبت از صفات خود و تقرب الي الله است تا جايي كه از خود غايب باشد و به فنا برسد، حتي تقرب خود را نيز نبيند. تمام تعاريف قرب بر دو محور اساسي متمركز است كه از آن به «قرب با وجود» و «قرب لا وجود» تعبير مي‌شود. برخي از شاعران شعر را در خدمت عرفان اسلامي قرار داده و به طرح مباحث و مباني عرفان و تصوف پرداخته‌اند. عطار از جمله شاعراني‌ست كه آثار مختلف خود را با زباني شيرين و روان و متاثر از مباحث عرفاني سروده است. مقامات و احوال عرفاني و به ويژه قرب الهي در آثار منظوم عطار بازتاب گسترده‌اي پيدا كرده است. در اين مقاله ضمن تعريف مختصر قرب از ديدگاه عرفا، بازتاب اين حال عرفاني در آثار منظوم عطار كه بخش عمده‌ي تاليفات وي را در برمي‌گيرد، بررسي مي‌شود.

One of the important issues in Sufism is how the mystic needs to pass the stages in the path of reaching the truth and spiritual maturity and understands the states which overpower him. One significant mystic state is affinity. The devotee drowns into and approaches God, loses his traits, gets closer to God to the extent that he doesnʹt even see his affinity. Some poets use poetry as a means to discuss the issues and basics of mysticism ad Sufism. Attar is among the poets who have written his poems with a delicate and fluent language influenced by mystic issues. Mystic stages and states, especially affinity to God is largely reflected in the poetry works by Attar. Besides presenting a brief definition of affinity from the mystic perspective, the present paper investigates into reflection of this mystic state in the poetry works by Attar.