تبيين مفهوم لذت و اقسام آن از منظر غزالي

Ghazzali on Pleasure and Its Types

غزالي لذت را به ادراك ملايم تعريف كرده و براي آن اقسام مختلفي بيان مي كند كه عبارتند از: لذت حسي و قلبي، لذت حسي و غير حسي، لذت ظاهري و باطني، لذت حسي و عقلي، لذت عقلي و بدني. او چگونگي تكوين و تكامل لذات در انسان را ضمن پنج مرحله تبيين مي كند و پنج عاملِ تفاوت از ناحيه قوه مدركه، تفاوت از ناحيه ادراكات، تفاوت در معاني مدرَكه، تخالف نوعي و تخالف از حيث قوت و ضعف را به عنوان ملاك هاي تمايز لذات بيان مي كند. ابوحامد در تعريف لذت متاثر از فارابي است و عدم توجه او به دو تعريف ارايه شده از سوي ابن سينا مبين نقص كار ايشان است. اقسام مختلف لذت از نگاه غزالي را مي توان به يك تقسيم واحد برگرداند. عدم تمايز ميان عقل و قلب از سوي او در بيان اقسام مختلف لذت، امري ناصواب است.

Ghazzali has viewed pleasure as perceiving what is desirable and has given it in different types of: sensible and hearty, sensible and non sensible, external and internal, sensible and intellectual, intellectual and bodily. He has viewed human pleasure growth to be in five steps and known five elements for distinguishing them including those of the faculty of perception, perceptions, the meanings perceived, species difference and difference in power and weakness. Abu Hamid has followed Farabi in his view on pleasure and his little attention to Avicenna`s two definitions of pleasure can be regarded as a defect in his study. Furthermore, different divisions of pleasure in Ghazzali may be reduced into one. Lack of distinction between heart and intellect in his view can be regarded as a failure.