حقيقت اراده الهي از منظر حكمت متعاليه

The Nature of Divined Will from the Perspective of Transcendental Wisdom

مسيله اراده الهي از جمله مباحثي است كه از دير‌باز در انديشه خردورزان خداباور مطرح بوده است، در قلمرو تفكر اسلامي نيز اين موضوع همواره محل تضارب آرا واقع شده است. از نظرگاه حكمت متعاليه، اراده الهي، جز صفات كماليه ذاتي و همان علم به نظام احسن مي‌باشد، گرچه به عقيده اين گروه اراده خداوند نيز همانند برخي ديگر از اوصاف او داراي مراتب است و لذا خداوند در مرتبه فعل نيز متصف به اين صفت مي‌باشد. البته در ميان اين گروه از فلاسفه، علامه طباطبايي اراده الهي را فقط جز صفات فعليه بر‌مي‌شمارد و با تفسير آن به علم الهي مخالف است. تقسيم‌بندي اراده الهي به مراتب اجمالي و تفصيلي و نيز تكويني و تشريعي از جمله مباحث مهمي است كه حكيمان متاله در تبيين اين مسيله بدان پرداخته‌اند.