بررسي اثر تغيير اقليم بر زمان حداكثر جريان رواناب ناشي از ذوب برف (مطالعه موردي رودهاي كارون و دز به‌عنوان منابع اصلي آب كشاورزي شمال خوزستان)

The study of the effect of climate change on the peak time of snowmelt runoff

يكي از اثرات تغيير اقليم، تغيير در زمان ذوب برف در حوضه‌هاي برف‌گير و به دنبال آن تغيير در توزيع زماني جريان آب در رودخانه‌هايي با رژيم برفي و هم‌چنين تغييرات برنامه‌ريزي آب آبياري در كشاورزي است. در اين تحقيق شاخص زمان پيك جريان رواناب ناشي از ذوب برف در رودخانه‌هاي كارون و دز كه داراي رژيم باراني و برفي هستند، محاسبه و بررسي روند آن با استفاده از آزمون روند من‌كندال انجام شد. سپس با استفاده از مدل‌هاي جهاني تغيير اقليم GCM (مدلECHAM4) با فرض دو سناريوي تغيير اقليم، پيش‌بيني زمان پيك جريان رواناب ناشي از بارندگي و ذوب برف براي يك قرن آينده انجام شد. هدف اصلي تحقيق، مشخص كردن ميزان تغييرات زمان پيك جريان رواناب ناشي از ذوب برف در رودخانه‌هاي كارون و دز در جهت برنامه‌ريزي مناسب براي تطبيق شرايط آينده است. نتايج اين تحقيق نشان مي‌دهد كه زمان وقوع حداكثر دبي رودخانه‌هاي كارون و دز، از فصل بهار به فصل زمستان انتقال مي‌يابد و اين روند به طور متوسط در حوضه كارون بزرگ، حدود سه روز در هر دهه خواهد بود. The effects of climate change on snowmelt runoff timing and changes in irrigation water progaramming in agriculture is very important in the rivers with snowmelt runoff regime.In this study, The peak time index of snowmelt runoff is calculated and Mankendal Test is applied to study the trend index and climate change GCM models (ECHAM4 model) is applied to study the effects of climate change on the peak time of snowmelt runoff with two scenarioes for next 100 years in karoon and Dez basins in the southwest of Iran . The main purpose of this research is determine the changes in the peak time of snowmelt runoff in karoon and dez rivers, for suitable progaramming in future. Research results showed that a shift is observed in the peak time of snowmelt runoff from spring to winter and this trend amount is 3 days in every decade.