جنگ هاي صليبي؛ از ستيزه جويي بي ثمر تا پي آمدهاي فرهنگي و علمي براي اروپاييان

جنگ‌هاي صليبي (1096 ـ 1270 م) خشونت‌بارترين و خونين‌ترين برخورد اروپاي سده ميانه با ملت‌هاي مسلمان و تمدن اسلامي بود كه خسارت‌هاي انساني و مادي فراواني به دنبال داشت. اين نبردها منجر به توسعه ارضي اروپا، نجات مزار مقدس، اشغال دايمي سرزمين فلسطين و تشكيل امپراتوري اروپايي در جنوب و شرق مديترانه نشد اما پي‌آمدهاي مهمي به ويژه براي اروپاييان داشت كه از پايه‌هاي اصلي نهضت‌ رنسانس در اروپا محسوب مي‌شوند. در اين مقاله به برخي از آثار و دلايل عدم كام‌يابي صليبيان در بهره‌مندي قابل قبول از تمدن و فرهنگ درخشان اسلامي اشاره شده است. سربازان و روستاييان گرسنه و محرومي كه به دنبال شواليه‌هاي ماجراجو و كشيشان متعصب براي فتح سرزمين‌هاي اسلامي به راه افتاده بودند، فاقد فضيلت و استعداد كافي براي دريافت انديشه‌ها و دست‌آوردهاي علمي و فرهنگي مسلمانان بودند. سبك زندگي شهرنشيني مسلمانان با وجود جذّابيت تاثير چنداني در روش و منش زندگي مجاهدان صليبي در بازگشت به سرزمين‌هايشان نگذاشت اما نبايد انكار كرد كه بذر ترديد و بي‌اعتمادي به دين مسيحيت در ذهن و جان آنان روييد و در عصر روشن‌گري ترديدهاي توده مردم، زمينه‌هاي نهضت اصلاح ديني را فراهم كرد. هم‌چنين در ميان مجاهدان متعصب صليبي، افراد هوشيار و دانايي وجود داشتند كه از سرمايه علمي و فرهنگي مسلمانان بهره‌مند شدند كه در اين مقاله به آنان اشاره شده است.