بررسي ميزان آگاهي و نگرش پرسنل غيردرماني دانشگاه علوم پزشكي مازندران در مورد كمك‌هاي اوليه و احياي قلبي-ريوي پايه در سال 1390

Studying of knowledge and attitudes of non medical staffs of Mazandaran University of Medical Sciences about first aid and basic CPR in 2011

بررسي ميزان آگاهي و نگرش پرسنل غيردرماني دانشگاه علوم پزشكي مازندران در مورد كمك‌هاي اوليه و احياي قلبي-ريوي پايه در سال 1390 محمدرضا حبيبي1، عليرضا خليليان2، آرش سيدصالحي3، فريبا قاسمي همداني4، تقي باهو طرودي5،رمضانعلي عرب6، غلام غلامي7، سيدمحمد حاتمي8، رضا خدابخشي9، فاطمه گوران اوريمي10، عسكري مهدوي واسوكلايي11، رضاحبيبي ساروي 12 1. فلو بيهوشي جراحي قلب و مدير گروه بيهوشي، استاديار دانشگاه علوم پزشكي مازندران 2. دكتراي آمار حياتي و مديرگروه پزشكي اجتماعي، استاد دانشگاه علوم پزشكي مازندران 3. كارشناس ارشد، مدير توسعه سازمان و منابع انساني، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 4. دكتراي حرفه اي پزشكي، معاون درمان و توانبخشي جمعيت هلال‌احمر مازندران 5. كارشناس ارشد مديريت آموزشي، واحد آموزش و پژوهش، جمعيت هلال‌احمر مازندران 6. كارشناس ارشد، مدير پشتيباني دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 7. كارشناس پرستاري، سرپرست آموزش و پژوهش، جمعيت هلال احمر مازندران 8. كارشناس ارشد تكنولوژي آموزشي، رييس اداره امور عمومي دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 9. كارشناس پرستاري، رييس گروه توسعه آموزش منابع انساني، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 10. كارشناس پرستاري، رييس اداره امور نيروي انساني هيات علمي، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 11.كارشناس مديريت آموزشي، كارشناس معاونت پشتيباني دانشكده پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي مازندران 12. نويسنده مسيول: دانشجوي دكتراي تخصصي سلامت در بلايا و فوريت ها، دانشكده مديريت و اطلاع رساني پزشكي، دانشگاه علوم پزشكي تهران Email: rhabibisaravi@mazums.ac.ir; r-habibis@razi.tums.ac.ir تاريخ دريافت:10/6/91 تاريخ پذيرش:3/8/91 چكيده مقدمه: براساس آمار رسمي كشور، ايست قلبي و حوادث، به ترتيب رتبه نخست و دوم عوامل منجر به فوت را در ايران شامل مي‌شوند. انجام كمك‌هاي اوليه از طريق افراد آگاه حاضر در محل حادثه امكان بقاي بيشتر و آسيب كمتر مصدومان را به همراه دارد. اين مطالعه براي بررسي وضعيت كنوني آگاهي و نگرش پرسنل دانشگاه علوم پزشكي مازندران به عنوان بخشي از عموم جامعه در خصوص كمك‌هاي اوليه و احياي قلبي- ريوي صورت پذيرفت. روش‌ها: روش پژوهش در اين مطالعه با توجه به نحوه گردآوري اطلاعات توصيفي- پيمايشي است. جامعه پژوهش در اين مطالعه شامل تمامي پرسنل غيرپزشكي در ستاد مركزي و واحدهاي تابعه دانشگاه علوم پزشكي مازندران در شهر ساري است. با بهره‌گيري از فرمول كوكران 320 نفر انتخاب گرديد. در اين مطالعه از روش نمونه‌گيري لايه‌اي بهره گرفته شده است. ابزار اندازه‌گيري در اين مطالعه پرسشنامه استاندارد شده بوده است. پرسشنامه در سه بخش اطلاعات دموگرافيك و نظرسنجي، ارزيابي نگرش، و ارزيابي دانش و آگاهي بوده است. براي بررسي روايي- محتواي صوري پرسشنامه از نظر متخصصان آموزش همگاني هلال‌احمر و اساتيد دانشگاه نسبت به تعديل و تصحيح آن، بهره گرفته شد. همچنين نتايج ضريب آلفاي كرونباخ (سوالات مربوط به دانش r=0/83 و سوالات مربوط به نگرش r=0/88) نشان داد، سوالات از همساني دروني قابل قبولي برخوردار است. يافته‌ها: مقايسه ميانگين امتياز دانش جامعه نمونه در مورد كمك‌هاي اوليه در دو گروه داراي سابقه آموزش كمك‌هاي اوليه با افرادي كه در اين دوره‌ها شركت ننموده بودند نشان داد، اختلاف معني‌داري بين اين دو گروه وجود دارد (05/0 > P و 535/2=t)، اما اين اختلاف در ميانگين امتياز نگرش جامعه نمونه در مورد كمك‌هاي اوليه در دو گروه داراي سابقه آموزش كمك‌هاي اوليه با افرادي كه در اين دوره‌ها شركت ننموده بودند، مشاهده نگرديد (05/0 < P و 618/0=t ). نتيجه‌گيري: از آنجا كه دانشگاه علوم پزشكي مازندران به عنوان يكي از سازمان‌هاي مسيول درحفظ و ارتقاي سلامت جامعه و به عنوان دستگاه ناظر در اين بخش محسوب مي‌شود، مي‌بايست بيش از پيش در ارتقاي سطح دانش و آگاهي كاركنان خود گام بردارد. در همين خصوص و در راستاي آموزش همگاني بايد به افزايش پوشش آموزش كمك‌هاي اوليه در سطح كاركنان غير درماني دانشگاه از طريق مدل‌هاي آموزشي مناسب اقدام گردد و يكي ازمهم‌ترين اقدامات در اين زمينه، حساس‌سازي مسيولان و پرسنل براي بذل توجه بيشتر به ترويج آموزش كمك‌هاي اوليه در سطح دانشگاه است. كلمات كليدي: كمك‌هاي اوليه، احياي قلبي- ريوي، نگرش، مازندران.

Studying of knowledge and attitudes of non medical staffs of Mazandaran University of Medical Sciences about first aid and basic CPR in 2011 Mohammadreza Habibi MD, Fellowships of Anesthetic Cardiac Surgery and Director of Anesthesiology Department, Mazandaran University of Medical Sciences Alireza Khalilian, PhD of Biostatistics, Director of Social Medicine Department, Mazandaran University of Medical Sciences Taghi Bahou Toroudi, MA, Director of Organization Development and Human Resources, Mazandaran University of Medical Sciences Arash Seyed Salehi, MD, Deputy of Treatment and Rehabilitation, Red Crescent Society of Mazandaran Fariba Ghasemi Hamedani, MA, Educational Management, Applied Science Center of Mazandaran Red crescent, Red Crescent Society of Mazandaran Ramezanali Arab, MA, Director of Logistics, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences Gholam Gholami, BS in nursing, supervisor of Applied Science Center of Mazandaran Red crescent, Red Crescent Society of Mazandaran Sayyed Mohammad Hatami, MA in Educational Technology, Head of Public Affairs, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences Reza Khodabakhshi, BS in nursing, Head of Education Development department, Mazandaran University of Medical Sciences Fatimah Gouran Orimi, BS in nursing, Head of Human Resourcesʹ Scientific Board Affairs, Mazandaran University of Medical Sciences Askari Mahdavi VasouKolaee, BA in Educational Management, Expert of logistics Deputy, Faculty of Medicine, Mazandaran University of Medical Sciences Corresponding Author: Reza HabibiSaravi, MD, PhD Candidate of health in disasters and Emergencies, School of Health Management & Information Sciences, Tehran University of Medical Sciences Email: rhabibisaravi@mazums.ac.ir, r-habibis@razi.tums.ac.ir Received: 2012-08-31 Accepted: 2012-10-24 Abstract Background: According to the official statistics, cardiac arrest and accidents are included respectively as the first and second causes of death in Iran. Giving first aid to victims by trained people present at the scene causes less damage to the injured. This research was performed in order to study the current state of knowledge and attitudes of staffs of Mazandaran University of Medical Sciences about first aid and CPR. Methods: In this descriptive survey, all non-medical staffs (in headquarter and subordinate units) of Mazandaran University of Medical Sciences were studied in city of Sari in 2012. A total of 320 persons were selected and studied with stratified sampling using Cochran formula. By using a self-administered standardized questionnaire, data was collected in three parts: demographic information, knowledge and attitudes assessment. In order to evaluate validity and reliability, it was used of the opinion of public education experts of Red Crescent society and also university professors. However, the results of Cronbachʹs alpha coefficient (questions related to knowledge and attitudes r=0/83 and r=0/88 respectively) showed an acceptable internal consistency. Findings: The comparison of average score between the two groups indicated there were significant differences between the trained and untrained groups about knowledge of first aid (P < 0/05, t=2/535). However, significant differences were not observed between attitudes of two groups’ average score towards first aid (0/05 < P, t=0/618). Conclusion: According to the results, Mazandaran University of Medical Sciences as one of the monitoring system and responsible organization for promoting health should improve the knowledge and awareness of its personnel. Since the staffs’ information should keep up to date with appropriate retraining methods, appropriate educational programs should be launched for nonmedical staffs of the university. In this regard, one of the most important measures for officials is to pay more attention to promoting and training of first aid skills of the personnel. Keywords: first aid, CPR, attitude, Mazandaran