بررسي اثر خشكه‌دارها در چرخه مواد غذايي اكوسيستم جنگل مطالعه موردي بخش چلير از جنگل خيرود، نوشهر

Investigating the effect of dead trees on food cycle of the forest ecosystem in Chelir district, Kheiroud forest, Noshahr

خشكه‌دارها منبع غذايي مناسبي در جنگل محسوب مي‌شوند و با شركت در چرخه مواد و رساندن مواد مغذي و حفظ رطوبت، محيط مساعدي را براي سبزشدن بذرها و رويش نهال‌ها فراهم مي‌كنند. اين مطالعه در بخش چلير، چهارمين بخش تحت مديريت دانشكده منابع طبيعي دانشگاه تهران، از جنگل خيرود نوشهر‎، كه يك جنگل طبيعي است، براي بررسي اثر خشكه‌دارها بر خاك جنگل صورت گرفته است. در اين تحقيق، جهت بررسي و مقايسه ازت كل، كربن كل، اسيديته و نسبت C/N در دو لايه مختلف هوموسي و معدني (در عمق 10 سانتي‌متري) از خشكه‌دارها (با درجه پوسيدگي 4) و جنگل (نمونه‌هاي شاهد فاقد خشكه‌دار) در 12 تكرار نمونه‌برداري شد كه پس از حمل و آماده‌سازي نمونه‌ها در آزمايشگاه فاكتورهاي فوق اندازه‌گيري و رابطه C/N آنها نيز محاسبه گرديد. آناليز داده‌ها با آزمون t نشان داد كه بين tN لايه هوموسي در خشكه‌دارها و نمونه‌هاي شاهد در سطح 5 درصد و بين مقادير tC، pH، C/N اين لايه در سطح 1 درصد اختلاف معني‌داري وجود دارد و در لايه معدني بين tN، tCو C/N بين آنها اختلاف معني‌داري در سطح 1 درصد ديده شد ولي اختلاف معني‌داري در pH اين لايه‌ها مشاهده نشد. همچنين آزمون مقايسه گروهي به‌طور كلي نشان داد كه بين دو تيمار خشكه‌دار و شاهد در tC اختلاف معني‌داري وجود دارد ولي در tN اختلاف معني‌دار نيست.

Dead trees are considered as valuable nutritional resources in forests. By being a part of food cycles, providing nutritional materials, and keeping moisture, they prepare a desirable environment for seed germination and seedling growth. This study was carried out in Chelir district in Kheiroud forest — one of the four districts under the administration of the Department of the Natural Resources of the University of Tehran — for investigating the effect of dead trees on forest soil. To explore and compare tN, tC, pH, and C/N ratios at two different layers, i.e. the humus and the mineral (in 10 cm depth below humus) layers, samples were gathered in 12 replications from dead trees (with 4 decay degree) and the forest soil (without dead trees) as the witness group. The aforementioned factors were measured and their C/N ratio was estimated under the laboratory condition. The results of the T-test indicated that the tN of the humus layer in dead trees was significantly different from that of the witness group at P < 0.05 and the tC, pH, and C/N of the humus layer at P < 0.01. There was also a significant difference between tN, tC, and C/N of the mineral layer at P < 0.01, but no significant difference was discerned in the pH of these layers. In addition, a review of the paired-group test showed that there was a significant difference between dead tree and forest treatments regarding tC. However, there was no significant difference regarding tN between the two treatments.