عوامل موثر در فرايند نظامي شدن درياچه خزر.

هدف مقاله پيش‌رو شناسايي عوامل موثر در فرايند نظامي شدن خزر است. سياست خزر با نظامي شدن اين دريا وارد دور جديد شده است، فرايندي كه ظهور آن به تحولات سال 2002 باز مي‌گردد. تا اين سال توان نظامي كشورهاي حوزه خزر به‌اندازه يك گارد ساحلي بود، اما در سال 2002 متعاقب افزايش تنش‌ها بر سر كيفيت رژيم حقوقي دريا و به‌ويژه رزمايش بزرگ دريايي روسيه، گرايش به شكل‌دهي نيروي دريايي در كشورهاي همسايه جان گرفت. از آن زمان به‌ اين سو ميزان سرمايه‌گذاري‌ها و ابتكارهاي اين كشورها براي توسعه توان نظامي در دريا افزايش يافته است. افزون بر آن، كشورهاي غربي، به‌ويژه آمريكا در اين فرايند تاثيرگذار بوده‌اند. با توجه به گرايش اين كشورها به تضعيف موقعيت روسيه و ايران در خزر از طريق تقويت كشورهاي آذربايجان، قزاقستان و تركمنستان، واشنگتن تلاش كرد تا سرمايه و ادوات لازم را در اختيار آنها قرار دهند. در مجموع اختلاف بر سر رژيم حقوقي درياي خزر، رقابت‌هاي منطقه‌اي و در نهايت، رقابت‌هاي روسيه و آمريكا مهم‌ترين متغيرهاي تاثيرگذار در نظامي شدن درياچه خزر بوده است